شش فایده‌ی نوشتن طرح درس

قبلاً در این پست: طرح درس سناریویی جشنواره الگوهای برتر تدریس با انتشار طرح درس سناریویی جشنواره‌ی الگوهای برتر تدریس قول دادیم که بعد از این، به مرور در مورد طرح درس (طرح درس چیست؟ طرح درس نویسی، انواع طرح درس، فواید و معایب آن و…) بنویسیم. امروز در این پست به شش فایده‌ی نوشتن طرح درس اشاره خواهیم کرد. در آینده هم بیشتر در مورد طرح درس صحبت خواهیم کرد و اگر هم فرصتی بود یک بسته‌ی کامل انواع نمونه طرح درس همکاران را، با هم به اشتراک می‌گذاریم تا توانسته باشیم در این زمینه به هم‌دیگر، کمکی برسانیم.

قبل از ارائه به چند تعریف از طرح درس (Lesson Plan) می‌پردازیم: راستی طرح درس چیست؟ تعاریف زیادی از طرح درس ارائه شد‌ه‌اند؛ ما هم در این‌جا چند مورد از تعریف‌های طرح درس را با هم مرور می‌کنیم:

 

“برنامه‌ریزی مدون آموزشگر، برای تدریس یک موضوع مشخص، برای رسیدن به اهداف پیش‌بینی شده و برای ارزیابی دانش‌آموزان است.”

تعریف-طرح-درس

“طرح درس یا سناریوی آموزشی عبارت است از فرآیند برنامه ریزی و سازمان دادن به مجموعه فعالیتهایی که مدرس در ارتباط با هدفهای آموزشی، محتوای درس و توانائیهای فراگیران برای مدت زمان مشخص تدوین می نماید” (منبع و مطالعه‌ی بیشتر)

 طرح درس كه به آن راهنماي آموزشي(Instructional Guide) هم گفته مي شود و در واقع سندي است كه اجزاي فرآيند آموزشي فعال براي مشاركت فراگير به منظور دستيابي به اهداف آموزشي را ترسيم مي‌كند.طرح درس ساختاري سازمان يافته براي تدريس و نقشه اي كلي براي هدايت فعاليتهاي آموزشي است و در آن مفاهيم، اهداف، فرصت‌هاي آموزشي و روش‌هاي ارزيابي يك درس مشخص بيان مي شود.” (منبع و مطالعه‌ی بیشتر از ـ فایل پاورپوینت از دکتر کامران میرزایی)

ـ شش فایده‌ی نوشتن طرح درس:

  1. بهبود فرایند یاددهی – یادگیری از طریق سازماندهی و ارزیابی مداوم.
  2. حذف مطالب تکراری و غیر ضروری و طی نمودن روندن منطقی جریان تدریس.
  3. جبران کمبود وقت و جلوگیری از بی نظمی در جریان تدریس و مدیریت کلاس.
  4. مشخص بودن اهداف و انتظارات آموزشی.
  5. در نظر گرفتن پیش‌بینی‌های لازم از جمله: پیش‌نیازها،امکانات و رسانه‌های مورد نیاز.
  6. پیش‌بینی رفتار فراگیران و اندیشیدن تمهیداتی در راستای اثربخشی بیشتر.

 

شش فایده‌ی نوشتن طرح درس

ـ توضیحات:

 

 

Prezi
Prezi

معرفی و اشنایی با پرزی

prezi چیست؟

درباره‌ی Prezi چه می‌دانیم؟ در این نوشتار می‌خواهیم به معرفی یکی از ارائه‌دهنده‌های برتر يعني پرزی (Prezi) بپردازیم. Prezi در سال ۲۰۰۹ توسط تاسیس شده است. در حال حاضر (اوایل ۲۰۱۵ ) حدود ۵۰ میلیون کاربر را پشتیبانی می‌کند! و در حال حاضر کاربران Prezi بیش از ۱۶۰ میلیون Prezis  ایجاد کرده‌اند. برای داشتن اطلاعات به روز درباره‌ی پرزی / Prezi  به این جا مراجعه فرمایید.

وقتی می‌خواهیم به عنوان ارائه‌دهنده یا سخنران در یک کنفرانس، سمینار، کلاس درس‌، کارگاه‌های آموزشی، جلسات اداری و… به ارائه‌ی مطلب بپردازیم بی‌اختیار به سوی بسته‌ی آفیس  microsoft office و برنامه‌ی محبوبش پاورپوینت powerpoint کشیده می‌شویم. چند اسلاید می‌سازیم و به ارائه می‌پردازیم.

خوب! خبر خوب این است شما با پرزی تمام امکانات لازم و جالبی را برای یک ارائه‌ی عالی خواهید داشت؛ به گونه‌ای که مخاطبین شما را کاملاً مجذوب می‌سازد. بر خلاف اسلایدهای خسته کننده و خطی پاورپوینت که در یک سطح و نوع هستند. Prezi  با افزودن عمق، رنگ، بزرگنمایی و حرکت بر روی محتوا، زوم و تنوع یک اجرای کاملاً زنده و پویا را در اختیارتان خواهد گذاشت. چرخش، حرکت، برقراری روابط میان نوشته‌ها و مفاهیم، فوکوس آسان، اشتراک گذاری اطلاعات و مفاهیم در در فضای ابرای با سایر کاربران، باز بودن دست کاربر و نقش پر رنگ خلاقیت در ساخت آن و چندین مورد و ویژگی‌ بارز دیگر این برنامه باعث شده است روز به روز به کاربران و طرفداران آن افزوده شود و حال به عنوان رقیبی سرسخت در مقابل برنامه پاورپوینت مایکروسافت قد علم کرده است. پیش‌بینی این‌که اگر مایکروسافت به فکر یک خانه تکانی حسابی نباشد بایستی در این زمینه از Prezi شکست بخورد کار چندان سختی نیست!

البته پرزی هنوز مسیر زیادی دارد تا به اوج برسد؛ افزودن امکانات بیشتر و پشتیبانی از تمامی زبان‌ها، بایستی در اولویت‌های وی قرار گیرد. و امّا خبر بد!

 بزرگ ترین مشکل پرزی برای کاربران فارسی زبان این است که متاسفانه این ارائه دهنده خط  فارسی و عربی را پشتیبانی نمی‌کند و تماس با بخش پشتیبانی Prezi تا کنون بی نتیجه مانده است.

ما به زودی در تاریاد به آموزش این ارائه‌ دهنده خواهیم پرداخت. و هم‌چنین با ارائه‌ی ترفندهایی به جبران این نقص ـ عدم پشتیبانی زبان فارسی ـ خواهیم پرداخت. البته روش ما در عین این که، کاملاً ابتکاری است ( چون تا کنون – prezis – ارائه‌ای از این سیستم، به زبان فارسی تولید نشده است.) ولی زمان‌بر بوده و کمی هم تخصصی است. البته برای علاقمندان و کسانی که واقعاً می‌خواهند از پاورپوینت هجرت کنند و عزمشان جدیست؛ ایده‌ای بسیار عالی است. پس منتظر آموزش‌ Prezi  در تاریاد باشید. که برای اولین بار ارائه خواهد شد. در پایین لینک  دو نمونه محتوای تولید شده (Prezis) با prezi و البته با محتوای فارسی را قرار داده‌ایم.


ـ جهت آشنایی بیشتر باپرزی، به این مقاله:  تدریس با Prezi  که در سایت به روز و پر محتوای روش تدریس همکار ارجمند آقای محمد حافظی نژاد  انتشار یافته است؛ مراجعه فرمایید.


 

در مورد طرح درس نوشتن و خم و چم آن به زودی، مطالب جدید و به روزی را منتشر خواهیم کرد. فعلاً با توجه به این‌که، فصل برگزاری جشنواره‌ی الگوهای برتر تدریس رسیده است. برای نخستین بار، نمونه طرح درس سناریویی  اینجانب: کمال بهرنگ، رتبه‌ی اول کشوری سال تحصیلی ۹۲-۹۳ جشنواره‌ی الگوهای برتر تدریس، مقطع ابتدایی؛ گروه مشکلات ویژه‌ی یادگیری، جهت نقد و استفاده‌ی همکاران منتشر می‌گردد.

 

فکر کنم اگر ملاحظاتی را در نظر می‌گرفتم؛ هرگز این طرح درس منتشر نمی‌شد؛ از جمله زحمت و زمان زیادی که صرف  تالیف این طرح درس شده است (حدود ۴۵ ساعت) باعث می‌شود؛ آدم به خودش نهیب بزند که چرا حاصل این همه زحمت را همین جوری منتشر می‌سازی؟ دستت که رو می‌شود؟ حالا دیگر هر کسی مثل تو و چه بسا بهتر از تو می‌تواند طرح درس بنویسد؟ و خیلی از سؤالات و حتی توصیه‌هایی  از طرف همکاران، که از انتشارش منصرف شو!

 

خوب! من هم حتماً آن‌قدر دلایل محکمی داشته‌ام و دارم که ترس انتشارش را می‌پذیرم. که فکر کنم تعدادی از دلایلش را، شما هم می‌توانید حدس بزنید؛ امّا دوست دارم؛ چند تا از دلایلم را با مخاطبان عزیز تاریاد، در میان می‌گذارم:


یک: خیلی از ما به شدت حسود هستیم! بخصوص وقت‌هایی این حسادت و بخل شدت می‌گیرد؛ که احساس می‌کنیم چیزی داریم که دیگران آن را ندارند؛ پس همواره نگهدارش می‌شویم که ما را نگه دارد! غافل از این‌که آن‌چه باعث ماندگاری ما می‌شود چیزهایی است که می‌بخشیم! در واقع به میزان بخشودن و گشایش ما، در مخاطبان و اطرافیانمان، حساب به خاطر ماندن باز می‌کنیم! چند سال دیگر که بگذرد مثل لباس‌های دوران کودکی، آن‌قدر کوچک می‌شود که دیگر به تنمان زار می‌زند؛ البته همه می‌دانیم که لباس‌ها کوچک نمی‌شوند؛ این ما هستیم که متوجه بزرگ شدن خویش نمی‌شویم! یا درست ترش، بزرگ شدن خویش را باور نمی‌کنیم. راستش خیلی دوست دارم این عادت همه‌گیر شود از جمله این‌که باور داشته باشیم که قرار است کمی قد بکشیم!

دو: این‌که دوست دارم کارم نقد شود و به میزان فهم، از آن‌ها بهره ببریم.

سه: می‌گویند؛ “یک فرد، همواره از متوسط جامعه‌ی خویش بالاتر نمی‌رود.” انتظار زیادی نیست که این فرد در یک معامله‌ی پایاپای با جامعه و همه با هم در رشد و تعالی هم‌دیگر بکوشند و به هم کمک کنند. همواره دغدغه‌ی به اشتراک گذاری دانش را داشته‌ام و خیلی افسوس آن‌ همه دانش و توانایی اطرافیان و همکارانم را می‌خورم که می‌توانستم و هنوز هم می‌توانم از آن‌ها بهره بگیرم و نمی‌توانم یا نمی‌خواهم یا آموزش ندیده‌ام که از آن ‌ها بهره بگیرم. سنت قدیمی‌های ما همواره نشر، انتشار و بذل دانش، مهارت، خدمات و حتی توانایی جسمی و انرژی بود بدون هیچ وثیقه و قراردادی! آموزه‌های دینی و نیک مردان ماندگار، راهنمایان خوبی برای طی طریق در این مسیر هستند.

چهار: خواستم بنویسم نگهداری؛ ولی نگهداری نه، مخفی کردن و محفوظ کردن آن‌چه که به اشتباهی خیلی دوستش داریم؛ و احساس می‌کنیم گنج است ولی در واقع رنج است؛ هزینه‌های زیادی دارد؛ حتی برای بعضی‌ها، به اندازه‌ی تمام عمر هزینه می‌برد! که باید پرسید؛ آیا واقعاً می‌ارزد؟ یاد حکایت حضرت سعدی علیه رحمه افتادم؛ آن‌چه را که از آن به خاطر دارم این‌جا نقل می‌کنم: دو مرد در مسیری همسفر بودند یکی هیچی نداشت و دیگری صاحب سیم و زر بود. هر کجا که می‌رسیدند، آن کس که  چیزی نداشت آسوده سر بر بالین می‌گذاشت و می‌خفت ولی صاحب سیم و زر، به حساب امروزی پول، همواره نگران راهزن و دزد بود و  لحظه‌ای آرامش نداشت. همسفرش فهمید که اگر چنان پیش برود این چند سکه؛ سکته‌اش خواهد داد! زر از وی بستاند و در چاه بیانداخت و گفت: تو هم حالا آسوده شدی! پس بگیر بخواب!

ـ پ.ن: من هم تا این چند سطور بنگاشتم؛ اینترنتم به قحطی بیفتاد، محض گشودن درب این چاه مجازی، سناریو در خواهم انداخت و آسوده خواهم خفت!


 

  • عنوان: طرح درس سناریویی جشنواره‌ی الگوهای برتر تدریس
  • پایه: دوم ابتدایی
  • گروه: مشکلات ویژه‌ی یادگیری
  • نویسنده: کمال برنگ – مرکز مشکلات یادگیری مریوان
  • سال تحصیلی: ۹۲-۹۳
  • رتبه‌ی کسب شده‌ی تدریس: رتبه‌ی اول کشوری
  • تعداد صفحات: ۳۴
  • حجم: ۸٫۶۹ Mb

اضافه‌ی توضیحی:
چنانچه خواستار  سناریوی تدریس به صورت فایل word و قابل ویرایش هستید؛ می‌توانید آن را از فروشگاه، بخش محصولات دانلودی دریافت نمایید.

دانلود سناریوی تدریس (طرح درس سناریویی فوق) به صورت فایل word و قابل ویرایش

دوست دارید از مقالات و آموزش‌های جدید تاریاد در باره‌ی طرح‌درس نویسی اطلاع داشته باشید.

از طریق ایمیل خبرشو خواهیم داد.