پرورش حافظه دیداری در کودکان

پرورش حافظه دیداری در کودکان

حافظه‌ی دیداری (visual memory):

ـ پیش نویس:

آن‌چه در تصویر فوق می‌بینید؛ برشی واقعی است از جریان ذخیره سازی اطلاعات. (تصویر عکاس در چشم کودک) چه خوب می‌شد ما می‌توانستیم همواره کنترلی بر رورد و تثبیت یادگیری‌های دیداری خویش داشتیم. می‌توانستیم بفهمیم که آیا واقعاً دیداری و مشاهده‌ای رخ داده است و آیا این مشاهده منجر به یادسپاری شده است و اطلاعات ورودی از طریق چشم ذخیره شده است؟ البته در اینجا مطمئن هستم که این اتفاق روی داده است چون فرزندم هنوز مرا می‌شناسد! با این پیش نویس به سراغ خودِ نویس برویم.

ـ به توانایی ذخیره سازی و بازخوانی چیزهایی که یک فرد می‌بیند؛ گفته می‌شود.

توانایی به خاطر سپردن (به حافظه سپردن) و یادآوری اشیاء، تصاویر، نمادها و حرکات نقش کلیدی در یادگیری ایفا می‌کند.

حافظه دیداری یک توانایی بـرای شناسـایی موضـوعات و حوادث دیده شده‌ی قبلی، بدون وابسـتگی بـه درون‌دادهـای مربوط به حافظه‌ی کلامی است. زیرا درون‌دادهای بینایی زیر بخش‌هایی از تصاویر شـبکه‌ای مشـخص و معـین هسـتند. این تصاویر نیاز بـه ذخیـره شـدن در حافظـه دارنـد کـه در مراحل زمانی مختلف با رویـدادهای جدیـد مـورد مقایسـه قرار می‌گیرند. بـدون فهـم، ادراك و شـناخت بینـایی، ایـن تصاویر تنها مجموعه‌ای از انـواع رویـدادها و صـحنه‌هـایی هستند که قادر بـه یـادآوری آن‌هـا نخـواهیم بـود؛ بنـابراین حافظه دیداری برای نگهداری و ثبت اطلاعـات، ضـروری اســت (اســلیگت؛ اســکالت و لامــه،2009).
ـ به عبارتی ساده می‌توان گفت حافظه‌ی دیداری به تمام چیزهایی که از طریق بینایی و چشم به حافظه سپرده می‌شوند را شامل می‌شود؛ البته نه همه‌ی چیزهایی که دیده می‌شوند. به خاطر سپردن ویژگی‌های یک شکل، فرم، نشانه،داده و… از این گونه است. حال جواب به این سؤال: ـ چگونه می‌فهمیم که این یادسپاری و ذخیره سازی روی داده است؟ می‌شود بخش پایانی این تعریف. وقتی کودک من هنوز مرا می‌شناسد یعنی هنوز چهره‌ی مرا، فرم صورت من و ویژگی‌های ظاهری مرا به یاد دارد و با به یادآوری آن‌چه دیده است؛ می‌فهمد که من پدرش هستم. به فراخوانی اطلاعات ذخیره شده، بازشناسی و یادآوری دست می‌زند. یعنی ما به عنوان معلّم و مربیان آموزش هنگام مشاهده‌ی رفتار کودک می‌فهمیم که حافظه‌ی دیداری کودک خوب عمل کرده است یا مشکلی برایش پیش آمده است. در نظام آموزشی فعلی مقطع ابتدایی، جایی که حافظه‌ی دیداری به نفس زدن می‌افتد و اغلب کم می‌آورد در درس املای فارسی است. که در این‌باره جالب است بدانیم:


ـ بیشترین مشکل کودکان در حافظه‌ی دیداری:

جانشین سازی حروف و نشانه‌های هم صدا (هم آوا)  به جای هم  می‌باشد. (حروف چند شکلی با یک صدا)

نوشتن انواع: (س، ث، ص)؛ (ت، ط)؛ (ز، ذ، ظ، ض) به جای هم.

 

به مرور در تاریاد به راهکارهای پرورش حافظه‌ی دیداری در کودکان خواهیم پرداخت. با ارائه‌ی مصادیق و تولید محتوای مرتبط (یادبرگ پرورش حافظه دیداری) جهت رفع این مشکل  و تقویت حافظه‌ی دیداری در خدمت شما خواهیم بود.

به رسم تاریاد هم‌چنان خوشحال خواهیم شد که با ایده‌های خویش در حوزه‌ی درمان اختلالات و مشکلات یادگیری، بخصوص مشکلات کودکان در  زمینه‌ی حافظه‌ی دیداری، همراه ما باشید.

 

 

 

تقویت حافظه دیداری در کودکانپرورش حافظه دیداری

در راستای شناسایی و تشخیص اسباب‌بازی‌های آموزشی مطلوب و تاثیرگذار بر آموزش و یادگیری کودکان از این پس در تاریاد هر بار به معرفی و شناخت یکی از اسباب‌بازی‌های آموزشی می‌پردازیم. این پرداختن با معرفی محصول و مزیت‌های آن ـ کارکردهای آن و نقد و بررسی محصول انجام می‌گیرد. همچنین معرفی در تاریاد به معنای این است که فعلاً در فضای موجود (مکان و زمان فعلی) ما به این وسیله‌ها دسترسی داریم چه بسا وسیله‌ای به صرفه‌تر با کاربردهای متنوع‌تر و با قابلیت بیشتری موجود باشند که ما فعلاً به آن‌ها دسترسی نداریم.

فلذا نقد و بررسی ما بر مبنای تجارب کاربردی و استفاده از محصول در محیط واقعی، صورت می‌گیرد که می‌توان به نوعی تجربه‌ی کاربری باشد؛ که قبلاً در تجربه‌‌‌‌‌‌‌‌ی کاربری در طراحی  و تولید محصولات آموزشی به آن پرداخته‌ایم.

خوب امروز می‌خواهیم به یکی از این اسباب‌بازی‌ها بپردازیم:

معرفی اسباب بازی‌های آموزشی 1

ـ مشخصات:

  • عنوان: سوزنی گل
  • سوزنی گل
  • محصول: مؤسسه جوان
  • ویژگی‌ها: دارای شش نوع مهره‌ی رنگی پایه دار: قرمز ـ صورتی ـ نارنجی ـ زرد ـ آبی ـ سبز
  • مخاطب: +4 سال
  • کاربردها: برای خلاقیت و تقویت هوش و  فکر کودکان شما

تجربه‌ی کاربری: شما با یک جعبه‌ی مقوایی 39 در 32 تقریباً مستطیلی شکل روبرو هستد که داخل آن هفت مستطیل دیگر وجود دارد. هر طرف سه مستطیل که نقش بایگانی مهره‌های رنگی را بر عهده دارند و قسمت اصلی که یک مستطیل 19 در 27 سانتی متر است در وسط جعبه قرار دارد. این قطعه‌ی پلاستیکی دارای سوراخ‌های ریز بی شماری است که اگر بخواهید تعداد آن‌ها را به شما می‌گویم یک طرف 32 و طرف دیگر 47 سوراخ دارد (1504)  و البته این هیچ تاثیری در افزایش معلومات شما نخواهد داشت صرفاً اطلاعاتی اضافی است که دانستنش به هیچ دری نمی‌خورد؛ پس آن را فراموش کنید!

مهره‌های رنگی به شکل قارچ هستند یک کلاه با ارتفاع یک سانتی متر و نیم و پایه‌ای که از داخل کلاه شروع شده و یگ سانتی متر آن از بیرون پیداست.

طریقه‌ی استفاده: کودکان با فشار دادن هر مهره بر روی سطح سوراخ دار آن را نصب می‌کنند با این کار می‌توانند توالی و ترتیبی را به نمایش بگذارند. هم‌چنین قابلیت ساخت تصاویر و شکل‌های ساده و همچنین حروف و کلمه‌های کوتاه را هم دارد.

می‌شود گفت کیفیت کار مثل تابلوهای نوری است که هر لامپ کوچک با نصب بر روی تابلو جزئی از کل محسوب می‌شود.

معایب: اگر مهره‌ها را کنا هم بچینی، تقریباً محال است کودکان زیر هفت سال بتوانند آن راسوراخ بیرون بیاورند. این یکی از معایب اصلی این وسیله است. چون سطح مهره‌ها (کلاه آن‌ها) صاف است این مشکل پیش می‌آید. که کاش سازندگان این وسیله به این نکته توجه می‌کردند. و پیشنهاد تکمیلی این است که می‌توان به جای اینکه ساخت بر مبنای فشار و عبور پایه‌ی مهره‌ها از سوراخ باشد بر مبنای چسبندگی یا اتصال آهن‌ربایی عمل می‌کرد.

 

شما هم می‌خواهید یک اسباب بازی آموزشی معرفی نمایید؟

ـ خوشحال خواهیم شد؛ شما همکار گرامی، تجربه‌ی خویش از کاربرد یک وسیله‌ی آموزشی را برای ما ارسال نمایید، تا آن را با همراهان به اشتراک بگذاریم.

ـ اگر تولید کننده‌ یا فروشنده‌ی اسباب‌ بازی‌های آموزشی هستید؛ نمونه‌ای از آن را به ما ارائه دهید؛ تا پس از استفاده در کلاس، تجربه‌ی کاربری خویش از آن را منتشر سازیم.

 

ـ توضیحات:

گاهی کودکان در تشخیص صدای آخر کلمه‌ها، دقت و حساسیت لازم را به خرج نمی‌دهند و این امر باعث بروز مشکلات املایی می‌گردد. این عدم توجه می‌تواند دلایل زیادی داشته باشد. که می‌توان آن را در زیر مجموعه‌ی دقت و توجه، حافظه‌ی شنیداری و تمیز شنیداری و… قرار داد. امروز با معرفی یادبرگ(کاربرگ) کلمات جفتی، می‌خواهیم به یکی از عوامل بروز اینگونه اشتباهات املایی بپردازیم و با ارائه‌ی این یادبرگ به عنوان الگو، باعث جلب توجه کودکان به صدای کلمه‌های مشابه شویم. امیدواریم این نمونه یادبرگ جرقه‌ای باشد جهت بروز ایده‌های متنوع و گوناگون توسط معلمان و مربیان عزیز یادگیری و سرانجام دوست داریم تجارب کاربردی خویش را در این حوزه با ما به اشتراک بگذارید.

ـ خیلی وقت‌ها هنگام بررسی املای کودکان، می‌بینیم که دانش‌آموز به جای : “بودند” کلمه‌ی “بودن” را نوشته است و همچنین: آمدنآمدند ـ رفتنرفتند و…

در چنین مواقعی بایستی جهت بهبود مشکل به موارد زیر توجّه گردد و به تناسب موقعیت و شرایط، مشکلات اولویت بندی و  راهکارهای درمانی مناسب، اجرایی گردد:

  • الف: خود معلّم به عنوان عامل اصلی بروز اشتباه: آیا معلّم کلمه را درست خوانده است؟ آیا صدا کافی و رسا بوده است؟ و…
  • ب: هنگام تدریس و آموزش یا زمان بازآموزی مطالب مرتبط ؛ تاکید گردد که هنگام املاء به محض شنیدن کلمه،  فوراً آخر آن را حدس نزنیم؛ اگر هم حدس زدیم به صدای آموزگار تا انتهای خواندن کلمه توجّه شود.
  • ج: گه گاهی معلّم به عمد کلمه‌های متون املایی را عوض نماید. جایگزینی کلمه‌های مترادف یا تغییر شناسه‌ی فعل‌ها و ضمیرها مثلاً من دوست خوبی دارم … ما دوست خوبی داریم…بابا تاب را بست…تو تاب را بستی.
  • د: تاکید ویژه و آموزش انفرادی به کودکانی که هم چنان در این زمینه مشکل دارند. تاکید روی مشابهات و تفاوت حروف در کلمه‌های مثل هم.مانند: “نشستند” با “نشستن” فقط در صدای پایانی تفاوت دارند.
  • د: استفاده از یادبرگ‌های آموزشی و روش‌های آموزشی متنوع از جمله این یادبرگ (کلمه‌های جفتی)
  • و: ارائه‌ی صداهای متنوع و تشخیص آن‌ها توسط کودک (به عنوان نمونه استفاده از قوطی‌های حاوی حبوبات و دانه و ماسه) و بسیاری از روش‌های مکمل آموزشی دیگر.

ـ مز‌ایای کاربست یادبرگ کلمات جفتی:

ـ تقویت تمیز شنیداری.
ـ بهبود اشتباهات املایی هنگام نوشتن کلمه‌های مشابه در کودکان.
ـ پر‌ورش دقّت و توجّه در کود‌کان.
ـ تقویت حافظه‌ی شنیداری.

 

 

ـ مشخصات یادبرگ:

  • عنوان: کلمه‌های جفتی (تقویت تمیز شنیداری)
  • کد: 0042
  • نوع فایل: PDF
  • حجم: 43 KB
  • سایز: A4
  • تعداد صفحات: 1
  • دانلود: رایگان

ـ توضیحات:

مهارتهای حر‌کتی ظریف و درشت کود‌کان، همواره نیاز به پر‌ورش و تقویت دارند؛ یکی از راه‌های پر‌ورش مهارت‌های ظریف و کمک به تقویت عضلات دست و انگشتان، قیچی کردن و برش‌کاری می‌باشد.
مجموعه‌ای که در اختیار شماست؛ یادبرگ نشانه‌های فارسی (حروف الفبا)، 32 صفحه است. که به صورت نقطه‌چینی آماده شده‌اند.
قبل از برش: کود‌کان را با شیوه‌ی صحیح قیچی دست گرفتن، رعایت اصول ایمنی  آشنا نمایید. بعد طریقه‌ی برش را آموزش دهید.

ـ مز‌ایای کار با قیچی ـ برش نشانه‌ها:

ـ تقویت مهارت‌های ظریف کود‌کان.
ـ پیشرفت در مهارت برش با قیچی.
ـ باز‌آموزی نشانه‌های فارسی و تلفیق بازی با یاد‌گیری و محتوای درسی.
ـ پر‌ورش دقّت و توجّه در کود‌کان.
ـ رفع نارسا نویسی و بهبود دست خط کودکان.
ـ تقویت و بهبود هماهنگی دیداری حر‌کتی در کودکان.
ـ تقویت عضلات دست و انگشت کودکان

ـ روش استفاده:

به صورت گر‌وهی: در کلاس درس، به هر دانش‌آموز یادبرگ یک نشانه بدهید؛ تا آن را بخواند؛ به دلخواه رنگ آمیزی نماید. بعد آن را قیچی نماید. نشانه‌های قیچی شده را بر ر‌وی تابلوی نشانه‌ها بچسبانید. هنگام نصب،اصراری بر نظم و ترتیب نداشته باشید. بگذارید این تابلوی تر‌کیبی و متنوع حاصل رنگ آمیزی و برش، حاصل کار کود‌کان باشد. (دوست داشتید عکسی از کار را برای ما بفرستید تا در کنار همین پست به اسم خودتان منتشر سازیم).
به صورت انفرادی: در خانه یا در کلاس‌های انفرادی(مراکز یاد‌گیری) می‌توان طی چندین مرحله با همراهی پدر و مادر یا مربی کودک، نشانه‌ها را رنگ آمیزی نماید و روی تابلو یا دیوار بچسباند

ـ پیشنهادات تکمیلی:

ـ هنگام رنگ‌آمیزی و برش از کود‌کان بخواهید؛ تا نشانه‌ها را بخوانند.
ـ در پایه‌ی اوّل ابتدایی هر بار که نشانه‌ای را که خواندید رنگ‌آمیزی نمایید؛بعد از مدتی  یک تابلوی زیبای رنگی خواهید داشت؛ حتی می‌توانید برایش جشن الفبا بگیرید!.
ـ این فعالیت، علاوه بر پر‌ورش مهارت‌های ظریف، نوعی باز‌آموزی نشانه‌های فارسی است.
ـ اگر کودک شما هنوز مهارت قیچی کردن یاد نگرفته است؛ قبل از این فعالیت، وی را با برش‌های ساده آموزش دهید.
ـ دقّت در رنگ‌آمیزی خود باعث بهبود مهارت کنترل عضلات دست و انگشت، پر‌ورش مهارت‌های دیداری حر‌کتی خواهد شد.

ـ محتوای موجود:

35یابرگ نشانه‌های فارسی

ـ مخاطبین:

ـ دانش‌آموزان اوّل و دوم ابتدایی.
ـ دانش‌آموزان دارای مشکلات ویژه‌ی یاد‌گیری مقطع ابتدایی و دانش‌آموزان دیر آموز مقطع ابتدایی.

منتظر نقد و نظرات همکاران و ایده‌های خوبتان هستیم!

ـ مشخصات یادبرگ:

  • عنوان: برش نشانه‌ها – تقویت مهارت‌های حرکتی ظریف
  • کد: 0041
  • نوع فایل: PDF
  • حجم: 795 KB
  • سایز: A4
  • تعداد صفحات: 35
  • دانلود: رایگان

ـ توضیحات:

واقعیت این است که ما به بعضی چیزها، آ نقدر عادت می‌گیریم که انگار اصلاً وجود ندارند. از همین رو است که وجود نقطه‌ها را نادیده می‌گیریم. در حالی که نقطه‌ها نه تنها وجود دارند؛ بلکه حرکت می‌کنند؛ بالا و پایین می‌پرند و کم و زیاد می‌شوند. و در یک کلام می‌شود گفت نقطه‌ها زنده هستند و چشم و چراغ کلمه هستند و بدون نقطه، کلمه‌های خیلی کمی قادر به زندگی هستند!
در محتوای درسی نظام آموزشی رسمی هم، تا کنون، به احترام نقطه‌ها، نه مکثی کرد‌ه‌ایم و نه جایی کلاهی از سر گرفته‌ایم. ما در کتابهای درسی به معرفی، شناخت و بررسی مفهوم نقطه و جایگاه آن در کلمه نپرداخته‌ایم. فقط در حد چیزی که لابد بایستی باشد، حالا بگذار باشد؛ اکتفا کرده‌ایم. در کلاس‌های درس هم ظاهراً کاری جدی در زمینه شناخت و معرفی نقطه، انجام نمی‌دهیم؛ هر چند که می‌دانیم یکی از اشتباهات غالب املایی دانش‌آموزان، کم یا زیاد گذاشتن یا نگذاشتن نقطه است. از قضا این مشکل در دانش‌آموزان دارای مشکلات یادگیری کاملاً برجسته‌تر خود را نشان می‌دهد به گونه‌ای که  ما معلّمان هر روزه شاهد تولد کلمه‌های ناقصی در دفترهای مشق و املاء هستیم.

ـ از مزایای مجموعه‌ی نقطه‌بازی:

ـ شناخت و معرفی نقطه به عنوان یک عضو اصلی و واقعی در کلمه.
ـ معرفی و شناخت نقطه به صورت ملموس و سه بعدی.
ـ تلفیق بازی و یادگیری و در نتیجه یادگیری نسبتاً پایدار.
ـ پر‌ورش دقّت و توجّه در کود‌کان.
ـ رفع اشتباهات املایی کود‌کان در نقطه نویسی.
ـ پر‌ورش تمیز دیداری.
ـ ایجاد و ساخت کلمه‌های جدید و تقویت تفّکر خلّاقانه در کودکان.

ـ روش استفاده:

مطابق راهنمای ارائه شده در یادبرگ‌ها اقدام گردد.

ـ پیشنهادات تکمیلی:

بعد از کلمه‌سازی و خواندن آن می‌توانید از کودک بخواهید:
الف: دوره کلمه‌های معنادار خط بکشد.
ب:کلمه‌های جدید را در یک جمله یا عبارت بکار ببرد.
ج: از میان کلمه‌های ساخته شده؛ کلمه‌های موجود در کتاب درسی را انتخاب کند.
د: کلمه‌ای را بگویید و از کودک بخواهید با جایگزینی مناسب نقطه‌ها، کلمه‌ی مورد نظر را بسازد.

ـ محتوای موجود:

11یابرگ خطوط، تصاویر و اشکال نقطه چین شده.

ـ مخاطبین:

ـ دانش‌آموزان اوّل و دوم ابتدایی.
ـ دانش‌آموزان دارای مشکلات ویژه‌ی یاد‌گیری مقطع ابتدایی و دانش‌آموزان دیر آموز مقطع ابتدایی.

 

ـ مشخصات یادبرگ:

  • عنوان: نقطه‌بازی
  • کد: 0040
  • نوع فایل: PDF
  • حجم: 813 KB
  • سایز: A4
  • تعداد صفحات: 11
  • دانلود: رایگان

ـ نمی‌دانم تا به حال به این فکر کرده‌اید که:

“بدون نقطه خیلی از کلمه‌ها قادر به زندگی نیستند!”

شیر شتر سیر سبز

فکر کنم حدس زده‌اید که در این مقاله می‌خواهیم به تحلیل هویت و وضعیت کنونی نقطه بپردازیم؛ با این عنوان:

نقطه؛ غریبه‌ای در این میان!

واقعیت این است که ما به بعضی چیزها، آ نقدر عادت می‌گیریم که انگار اصلاً وجود ندارند. از همین رو است که وجود نقطه‌ها را نادیده می‌گیریم. در حالی که نقطه‌ها نه تنها وجود دارند؛ بلکه حرکت می‌کنند؛ بالا و پایین می‌پرند و کم و زیاد می‌شوند. و در یک کلام می‌شود گفت نقطه‌ها زنده هستند و چشم و چراغ کلمه هستند و بدون نقطه، کلمه‌های خیلی کمی قادر به زندگی هستند!
در محتوای درسی نظام آموزشی رسمی هم، تا کنون، به احترام نقطه‌ها، نه مکثی کرد‌ه‌ایم و نه جایی کلاهی از سر گرفته‌ایم. ما در کتابهای درسی به معرفی، شناخت و بررسی مفهوم نقطه و جایگاه آن در کلمه نپرداخته‌ایم. فقط در حد چیزی که لابد بایستی باشد، حالا بگذار باشد؛ اکتفا کرده‌ایم. در کلاس‌های درس هم ظاهراً کاری جدی در زمینه شناخت و معرفی نقطه، انجام نمی‌دهیم؛ هر چند که می‌دانیم یکی از اشتباهات غالب املایی دانش‌آموزان، کم یا زیاد گذاشتن یا نگذاشتن نقطه است. از قضا این مشکل در دانش‌آموزان دارای مشکلات یادگیری کاملاً برجسته‌تر خود را نشان می‌دهد به گونه‌ای که  ما معلّمان هر روزه شاهد تولد کلمه‌های ناقصی در دفترهای مشق و املاء هستیم.

عکس نقطه

چیزی که خلاء آن به خوبی احساس می‌شود؛ عدم اشاره و عدم پیش‌بینی محتوایی هر چند جزئی در معرفی و شناخت نقطه در متون درسی موجود است. البته همه این واقعیت را هم قبول داریم که اکثر دانش‌آموزان در شناسایی و درک مفهوم نقطه مشکلی ندارند یا حداقل ما اینگونه برداشت می‌کنیم که مشکلی ندارند. اما فکر نکنم این یک دلیل موجه برای عدم توجه و فراموشی آموزش نقطه باشد. چرا ؟ چون تعدادی از دانش‌آموزان در کلاس درس عادی و مدارس خاص دارای مشکلات املایی مرتبط با نقطه (تعداد و محل درج آن) هستند.

 

ـ واقعیتی دیگر که به صورت یک پست ویژه در تاریاد بدان خواهیم پرداخت؛ عدم تاکید و توجّه بر تفاوت و تمایز نشانه‌های فارسی هنگام تدریس است. همین امر باعث می‌شود که دانش‌آموزان پایه‌ی اوّل و دوّم ابتدایی در تمیز نشانه‌های مثل هم از نظر شکل ظاهری، دچار مشکل می‌شوند. هم چنین است که بـ تـ نـ یـ پـ ثـ را به جای هم می‌نویسند یا در تمیز و تشخیص ج چ ح خ مشکل دارند. اگر اینجا بخواهیم خیلی خلاصه به این موضوع اشاره کنیم این است که ما هنگام تدریس هر نشانه، بایستی کاملاً روی ویژگی‌های ظاهری و خصوصیات آن نشانه تاکید خاصی داشته باشیم؛ بخصوص هنگام تدریس نشانه‌ای که دارای هم خانواده‌ی زیادی از نظر شکل ظاهری است و در آینده به تدریس نشانه‌های هم شکلش خواهیم پرداخت.

مثال: هنگام تدریس و آموزش نشانه‌ی جـ ج بایستی هوشمندانه، تاکید خاصی بر نمای ظاهری آن، انحنای نشانه و به خصوص وجه تمایز و افتراق آن با نشانه‌های هم‌خانواده‌اش بپردازیم؛ که در اینجا نقطه ( تعداد و محل آن ) می‌باشد.

تا در آینده هنگام تدریس و ارائه‌ی نشانه و محرک جدید مانند: نشانه‌ی خ یا چ بتوانیم با تاکید بر تمایز که همان تعداد و محل نقطه است؛ به یادگیری نسبتاً پایدار برسیم.
ما اکنون جهت جبران این خلاء محتوایی، برای اوّلین بار می‌خواهیم با ارائه‌ی تمرینات ابتکاری و جالبی و با تلفیق  یادگیری و بازی، به معرفی و شناخت نقطه بپردازیم. در طول اجرای این تمرینات، همان‌طور که خواهیم دید؛ نقطه با حرکت بر روی سطح از قالب دو بعدی خارج می‌شود و به صورت سه بعدی نمایان خواهد شد. بی شک این برجستگی ظاهری و این تنوع در آموزش، با ترکیب بازی که بخش بزرگی از زندگی همه‌ی کودکان است می‌توانیم در پرورش تمیز دیداری و دقّت و توجّه  کودکان تاثیرگذار باشیم و یادگیری کودکان در شناخت نشانه‌های مثل هم (تفاوت فقط در تعداد و مکان نقطه)  یک یادگیری نسبتاً دائمی خواهد بود. این همان لذّت واقعی یادگیری است که انتظارش را داریم: یک یادگیری طبیعی!
در مجموعه‌‌ی نقطه‌بازی،با یادبرگ‌های زیادی همانند تصویر زیر،(کلمه‌هایی بدون نقطه) روبرو هستیم که از دانش‌آموز می‌خواهیم با پولک، مهره، خمیر بازی و هر چیز دیگری که دوست دارد؛ دم دست است (یعنی حتّی می‌تواند؛ درب بطری باشد!) نسبت به ساخت کلمه‌های جدید اقدام نماید.

خوب به نظر شما با این کلمه، با حرکت، تفییر در تعداد نقطه چند کلمه می‌توان ساخت؟ 5 کلمه 8 کلمه. جالب است بدانید با این سه حرف می‌توان 18 کلمه ساخت!

ببینید؛ انجام این فعالیت،می‌تواند؛ باعث گسترش دامنه‌ی لغات کودک، ایجاد نگرش مطلوبی نسبت به مفهوم نقطه (حداقلش این است؛ که کودک به وجود نقطه و تاثیرگذاری آن در وجود کلمه پی خواهد برد!) و همین امر باعث ایجاد بستری مناسب جهت  تقویت تفکّر خلّاقانه در کودکان است.نمنونه صفحات یک

ـ از مزایای مجموعه‌ی نقطه‌بازی:

ـ شناخت و معرفی نقطه به عنوان یک عضو اصلی و واقعی در کلمه.
ـ معرفی و شناخت نقطه به صورت ملموس و سه بعدی.
ـ تلفیق بازی و یادگیری و در نتیجه یادگیری نسبتاً پایدار.
ـ پر‌ورش دقّت و توجّه در کود‌کان.
ـ رفع اشتباهات املایی کود‌کان در نقطه نویسی.
ـ پر‌ورش تمیز دیداری.
ـ ایجاد و ساخت کلمه‌های جدید و تقویت تفّکر خلّاقانه در کودکان.

ـ مخاطبین:

ـ دانش‌آموزان اوّل و دوم ابتدایی.
ـ دانش‌آموزان دارای مشکلات ویژه‌ی یاد‌گیری مقطع ابتدایی و دانش‌آموزان دیر آموز مقطع ابتدایی.

ـ هم اکنون می‌توانید به نمونه محتوای تولیدی مجموعه یادبرگ نقطه بازی (11 صفحه شامل مقدمه و چند نمونه یادبرگ) در بخش یادبرگ‌ها اینجا دسترسی داشته باشید.

نقطه سر خط

ـ توضیحات:

ما همواره از بدخطی و نارسا نویسی برخی از دانش‌آموزان و کودکان خویش شکایت داریم؛ گاه مشکلات به حدی است که ما را به چالش می‌طلبد؛ چگونه مشکلات نارسانویسی را رفع و درمان کنیم؟
مجموعه‌ی نارسانویسی؛ پاسخی به این پرسش است. این مجموعه با کاربست روش‌های آموزشی و درمانی، با رعایت توالی و ترتیب آموزش از ساده به مشکل، سطح بندی و تناسب محتوا با سن و نوع مشکل به رفع این مشکلات و درمان آن نظر دارد.
همه می‌دانیم که نوشتن مهارتی است که با تکرار و تمرین، این مهارت بهبود و افزایش می‌یابد.در این مجموعه  خطوط، اشکال و تصاویر متنوع و گوناگونی را  خواهید یافت که به صورت تصاویر نقطه‌چینی باز طراحی شده‌اند؛ کودکان با ردگیری نقطه‌چین‌ها و پر رنگ نمودن تصاویر، همواره مهارت خویش را بهبود می‌بخشند.
از این مجموعه می‌توانید‌ به عنوان آموزش مکمل و ترمیمی در کلاس درس و مدرسه  و یا  به عنوان یک روش درمانی در مراکز مشکلات یادگیری و در خانه استفاده نمایید.
نکته‌ای که دوست دارم به آن اشاره کنم این است که: مشکل اصلی در این زمینه، عدم آشنایی معلمان و مربیان با روش‌های درمانی و آموزشی نیست؛ مشکل اصلی عدم دسترسی به محتوای مناسب است. به عنوان مثال ما برای هر کدام از مشکلات کودکان، می‌توانیم؛ فهرستی از انواع روش‌های پیشنهادی آموزشی و درمانی در اختیار داشته باشیم. مشکل فاصله‌ای است که از روش پیشنهادی تا عملیاتی شدن و اجرایی شدن آن، بایستی با محتوایی مناسب با قابلیت اجرایی توسط کودک پر گردد. یادبرگ‌های تاریاد؛ با رعایت استاندارد در طراحی محتوا، می‌خواهد همان محتوای مناسب باشد.
بنابراین تمامی محتوای یادبرگ‌ها، قابلیت استفاده و اجرایی شدن توسط کودک با تسهیلگری مربیان و معلمان و اولیاء گرامی را دارند و این هدفی است که تاریاد با وسواس خاصی آن را پیگیری می‌کند.

تصویر هواپیما

ـ از مزایای مجموعه‌ی نارسا نویسی1 ـ تصاویر نقطه‌چینی:

ـ افزایش کنترل عضلات دست کودکان (ھنگام نوشتن و وصل کردن نقطه چین‌ها به ھم).
ـ دست ورزی و تقویت انگشتان، عضلات کوچک و درشت کودکان (پیش دبستانی و کلاس اول).
ـ مؤثر در رفع اشکالات بد خطی و نارسانویسی.
ـ تقویت مھارت نوشتن در نوآموزان و دانش‌آموزان (ردیابی خطوط ).
ـ افزایش تمرکز و ھماھنگی دیداری حرکتی (چشم و دست).

ـ روش استفاده:

با توجه به سن و نوع مشکل و هدف، از  سطح یک شروع نمایید. اگر احساس می‌کنید سطح یادبرگ برای کودک تکراری یا خیلی ساده است از سطوح بالاتر  شروع نمایید.

ـ پیشنهادات تکمیلی:

بعد از پر رنگ نمودن تصاویر؛ می‌توانید از کودک بخواهید:
الف: آن‌ها را رنگ آمیزی نماید.
ب:در مورد تصویر، توضیحاتی ارائه دهد.
ج: در صورت آشنایی به انواع خطوط به کار رفته اشاره نماید.
د:  یک جمله یا عبارتی درباره‌ی تصویر بنویسد.

ـ محتوای موجود:

10یابرگ خطوط، تصاویر و اشکال نقطه چین شده.

ـ مخاطبین:

ـ پیش دبستانی‌ها: جهت تقویت عضلات دست و کسب آمادگی جهت مهارت نوشتن.
ـ مقطع ابتدایی: درمان مشکلات نارسانویسی و افزایش مهارت نوشتن.

ـ همواره سعی بر این است که محتواهای تولید شده و روش‌های آموزشی و درمانی از پشتیبانی شواهد علمی برخوردار باشند یا حداقل تاثیرگذاری آنان از طریق تجربه ثابت شده باشند. محتوای تولیدی تاریاد حاصل چندین سال کار تخصصی در حوزه‌ی آموزش و یادگیری کوکان است که در کلاس‌های درس و مراکز آموزشی و یادگیری مورد استفاده واقع شده است و می‌شود گفت از پشتیبانی تجربی برخوردارند.

ـ خوشحال خواهیم شد معلّمان و مربیان عزیز روش‌های نوآورانه‌ی خویش را،که اثرگذاری آن، برایشان ثابت شده است؛ را با ما در میان بگذارند. در آینده سعی خواهیم کرد روش‌های ابتکاری  و مؤثر شما را با سایر مخاطبان تاریاد به اشتراک بگذاریم.

 

ـ مشخصات یادبرگ:

  • عنوان: نارسا نویسی1 – تصاویر نقطه‌چینی
  • کد: 0039
  • نوع فایل: PDF
  • حجم: 714 KB
  • سایز: A4
  • تعداد صفحات: 10
  • دانلود: رایگان
سال نو مبارک

سال نو مبارک – تاریاد

ـ سال نو، بهانه‌ای است برای یادآوری؛ امیدوارم یادآورندگان خوبی باشیم!

ـ توضیحات:

حالا می‌خواهیم یکی از روش‌های تاثیر گذار در بهبود مهارت خواندن و تقویت روانخوانی کودک ارائه کنیم. که: خواندن از طریق نوشتن نام دارد.

ـ روند اجرای این روش آموزشی:

ساده است!

هر گاه دانش‌آموز ما در مدرسه یا فرزندمان در خانه در خواندن یک حرف (نشانه)، هجا (بخش) و  یا کلمه‌ای دچار مشکل شد و نتوانست آن را بخواند از وی می‌خواهیم آن کلمه را بنویسد. برای این کار ما از قبل یک برگه یادبرگ تحت عنوان:”خواندن از طریق نوشتن” آماده کرده‌ایم که می‌توانید از این‌جا (بخش یادبرگ‌های تاریاد) دانلودش کنید بدون برگه هم می‌توانید از دفتر مشق یا تابلوی کلاس درس، جهت نوشتن استفاده کنید.

مزیت این یادبرگ:

ـ به کارگیری این روش موجب مأنوس سازی کلمه، پرورش هماهنگی دیداری حرکتی، جلب توجّه و در نتیجه افزایش مهارت خواندن در کودک می‌شود.

هنگام نوشتن به کودک بگویید: “می‌دانم که می‌توانی کلمه را بنویسی؛ ولی می‌خواهم وقتی که آن را می‌نویسی آن را با صدای بلند برایم بخوانی. و اگر حرفی را بلد نبودی بگو تا با کمک هم آن را بخوانیم و بنویسیم.”

ـ در این مهارت مشخص می‌شود که کودک چه حرف و نشانه‌ای را بلد نیست و یا چه کلمه‌ای را نمی‌تواند بخواند.

ـ توضیحات بیشتر در مورد این روش و مصداقی عملی که با این روش اجرا شده است را از نوشتار: خواندن از طریق نوشتن دنبال کنید.

 

ـ مشخصات یادبرگ:

  • عنوان: خواندن از طریق نوشتن
  • کد: 0038
  • نوع فایل: PDF
  • حجم: 37 KB
  • سایز: A4
  • تعداد صفحات: 1
  • دانلود: رایگان
مزایای تصاویر نقطه‌چینی

ـ توضیحات:

تصویر دوم شکلهای نقطه چینی

شکلهای نقطه‌چینی مجموعه تصاویری هستند که کودکان با ردیابی نقطه‌ها و وصل نمودن آن‌ها به هم یک شکل را کامل می‌کند. از جمله مزایای یادبرگ شکل‌های نقطه‌چینی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

ـ کنترل عضلات دست کودک هنگام نوشتن و وصل کردن نقطه‌چین‌ها به هم.

ـ دست‌ورزی و تقویت انگشتان و عضلات کوچک و درشت کودکان پيش دبستانی و كلاس اول

ـ مؤثر در رفع اشکالات بد خطی و آمادگی نوآموز برای شروع نوشتن.

ـ ردیابی خطوط تقویت مهارت نوشتن و بهبود تمرکز و هماهنگی دیداری حرکتی (چشم و دست).

هم‌چنین تصاویر نقطه‌چینی را  می‌توان جهت بهبود فرآیندهای ذهنی(به عنوان تمرینات توانبخشی کودکان دارای مشکلات یادگیری) اول تا سوم ابتدایی به کار برد.

 

این یادبرگ از 7 صفحه تشکیل شده است. شما می‌توانید مجموه‌ی کامل تصاویر نقطه‌چینی را به زودی ( 50 صفحه) از بخش یادبرگ‌های ویژه دریافت نمایید.

ـ مشخصات یادبرگ:

  • عنوان: شکل‌های نقطه‌چینی
  • کد: 0037
  • نوع فایل: PDF
  • حجم: 809 KB
  • سایز: A4
  • تعداد صفحات: 7
  • دانلود: رایگان

 

 

املای ابداعی

ـ توضیحات:

بعد از انتشار کار برگ املا (ورقه‌ی املا) در این پست به معرفی و انتشار یادبرگ (کاربرگ) املای ابداعی می‌پردازیم. انتشار این یادبرگ برای نخستین بار توسط تاریاد صورت می‌گیرد. املای ابداعی همان‌طور که از نامش پیداست به املایی می‌گویند که کودک در فرآیند نوشتن به ابداع صورت نوشتاری کلمات به صورت نوآوارنه عمل می‌کند و چه بسا نشانه (حرف) یا کلمه‌ای را خود کودک ابداع می‌کند. هدف از این املا روند و فرآیندی است که کودک هنگام نوشتن کلمات طی می‌کند و هدف به هیچ وجه نتیجه نیست.

آموزگاران و کارشناسان مراکز مشکلات یادگیری و پدران و مادران عزیز می‌توانند هنگامی که می‌خواهند از دانش‌آموز یا کودک خویش املاء بگیرند از این قالب آماده استفاده نمایند.

ـ دستورالعمل:
ـ از کودک می­خواهیم از چیزی که دوست دارد بنویسد؛ به چه فکر می­کند؛ هر متنی را که می‌خواهد و …
ـ در این نوع املاء کودکان از تبدیل افکارشان به نشانه‌ها و از این­که می توانند؛ منظور خویش را با نمادهایی برای ما بیان کنند؛
احساس لذّت می­کنند و تمایل به نوشتن در آن­ها افزایش می‌­یابد. این املا بدون ارئه­‌ی قواعد و فارغ از بررسی و شکست است.

 

منتظر نقد و نظر همکاران و مخاطبان عزیز هستیم.

ـ مشخصات یادبرگ:

  • عنوان: کاربرگ املاء (ورقه‌ی املاء)
  • کد: 0036
  • نوع فایل: PDF
  • حجم: 37 KB
  • سایز: A4
  • تعداد صفحات: 1
  • دانلود: رایگان

 

 

خواندن از طریق نوشتن

یکی از مشکلات ما معلمان در کلاس درس و مراکز مشکلات ویژه‌ی یادگیری یادگیری، عدم آشنایی با روش‌های نوین تدریس و شیوه‌های نوین آموزشی نیست بلکه مشکل به قبل از آن و عدم تشخیص صحیح نوع، جنس، شدت  مشکل برمی‌گردد: این که دانش‌آموز دقیقاٌ چه مشکلی دارد؛ چه چیزی را یاد نگرفته است در یادگیری چه مفهوم و محتوایی مشکل دارد؟ و چندین سؤال دیگر که بایستی از خویش بپرسیم و البته ناگزیریم برای هر مورد روشی تشخیصی  مناسبی به کار ببریم. با ذکر مصداقی به این بحث وارد شویم؛ که بررسی مشکل خواندن کودک است. کودک هنگام خواندن: چه نشانه‌ای را بلد نیست،؟ چه نشانه‌هایی را با هم اشتباهی می‌گیرد؟ و… جهت دست یابی به پاسخی مناسب در این زمینه به معرفی یکی از روش‌های مؤثر در شناسایی مشکل خواندن کودکان می‌پردازیم و روش‌های تشخیص این مشکل و بهبود این مهارت را با هم به اشتراک می‌گذاریم.

ما همواره در کلاس درس دانش‌آموزانی داریم که در خواندن متون درسی مشکل دارند بدین صورت که: خیلی کند می‌خوانند. بریده بریده می‌خوانند و یا روی نشانه، بخش و کلمه‌ی مشکل، سکوت می‌کنند یعنی در واقع قادر به خواندن نیستند. راه‍کارهای زیادی را  جهت شناسایی و حل این مشکل، می‌توان پیش رو گذاشت و البته ما روش‌های عادت شده‌ی خودمان را داریم از جمله این‌که: حرف اول یا هجای کلمه را برای کودک می‌خوانیم؛ بخش بخش آن را می‌خوانیم.  و یا این‌که از کودک بغل دستی او یا یکی از شاگردان زرنگ کلاس می‌خواهیم که کلمه را با صدای بلند بخواند و چندین روش دیگر که با خواندن این مطلب مطمئنم آن را به یاد خواهید آورد و دوست دارم در ذیل این مقاله به عنوان تجارب خویش آن را با سایر همکاران و مخاطبان این خانه به اشتراک بگذارید.

اجازه بدهید ما هم  یکی از روش‌های تاثیر گذار در بهبود مهارت خواندن و تقویت روانخوانی کودک ارائه کنیم:
خواندن از طریق نوشتن  این عنوان انتخابی ماست برای این روش.

ـ روند اجرای این روش آموزشی:

ساده است!

هر گاه دانش‌آموز ما در مدرسه یا فرزندمان در خانه در خواندن یک حرف (نشانه)، هجا (بخش) و  یا کلمه‌ای دچار مشکل شد و نتوانست آن را بخواند از وی می‌خواهیم آن کلمه را بنویسد. برای این کار ما از قبل یک برگه یادبرگ تحت عنوان:”خواندن از طریق نوشتن” آماده کرده‌ایم که می‌توانید از بخش یادبرگ‌های تاریاد دانلودش کنید بدون این برگه هم می‌توانید از دفتر مشق یا تابلوی کلاس درس، جهت نوشتن استفاده کنید.

مزیت این روش:

ـ به کارگیری این روش موجب مأنوس سازی کلمه، پرورش هماهنگی دیداری حرکتی، جلب توجّه و در نتیجه افزایش مهارت خواندن در کودک می‌شود.

هنگام نوشتن به کودک بگویید: “می‌دانم که می‌توانی کلمه را بنویسی؛ ولی می‌خواهم وقتی که آن را می‌نویسی آن را با صدای بلند برایم بخوانی. و اگر حرفی را بلد نبودی بگو تا با کمک هم آن را بخوانیم و بنویسیم.”

ـ در این مهارت مشخص می‌شود که کودک چه حرف و نشانه‌ای را بلد نیست و یا چه کلمه‌ای را نمی‌تواند؛ بخواند.

ـ مصداقی عملی که با این روش اجرا شده است:

به عنوان مثال کودک هنگام خواندن جمله‌ی:

خرس کوچولو شنیده بودکه میکروب‌ها موجودات خطرناکی هستند.” وقتی به کلمه‌ی: موجودات” می‌رسد؛کودک سکوت می‌کند و از خواندن باز می‌ماند. یعنی کودک نمی‌تواند این کلمه را بخواند که تشخیص آن تقریباً آسان است اما چون کودک سکوت کرده است ما نمی‌توانیم پی ببریم که کودک آیا همه‌ی نشانه‌های کلمه را بلد نیست یا یکی دو نشانه را بلد نیست و یا فقط نشانه‌ی اوّل را بلد نیست.

برای تشخیص از وی می‌خواهینم که آن کلمه را بنویسد و هنگام نوشتن با صدای رسا (طوری که ما بشنویم) آن را بخواند؛ حال کودک می‌‌گوید: “مو … پس می‌فهمیم که کودک نشانه “جـ” را نمی‌تواند بخواند. و به احتمال زیاد آن را با نشانه‌های هم شکل آن مثل خـ چـ حـ قاطی کرده است. ( مشکل در تمیز دیداری کودک) که استفاده از یادبرگ های پرورش و تقویت تمیز دیداری پیشنهاد می‌گردد.

قبل از هر چیز با نشان دادن نشانه در جدول الفبا (جدول نشانه‌های فارسی) یادآوری صورت می‌گیرد. بعد از تشخیص نشانه و خواندن آن، از  کودک می‌خواهیم ادامه‌ی کلمه را بنویسد و آن را به طور کامل بخواند: “موجودات”

با انجام دادن این فعالیت ساده در واقع ما اولاً تشخیص داده‌ایم که کودک دقیقاً چه نشانه‌‌ای را بلد نیست . ( تشخیص دقیق مشکل) با توجه به نوع مشکل به یادآوری و بازآموزی و آموزش‌های مکمل می‌پردازیم. (آموزش و درمان مشکل) همچنین فعال بودن کودک ( هم خواندن و هم نوشتن) درگیر بودن حواس و انجام فعالیت به صورت عملی (نوشتن کلمه) در یادگیری نشانه بسیار تاثیرگذار است. بعد در ادامه بعد از یادآوری می‌توانید با نشان دادن سایر نشانه‌های مشابه به تمایز آن‌ها از هم دیگر که نقطه است اشاره می‌گردد. چند کلمه که دارای نشانه‌ی جـ هستند؛ گفته می ‌شود تا توسط دانش‌آموز نوشته شود و همین طور سعی شود به بهترین شیوه به بازآموزی و آموزش‌های مکمل پرداخت.یادبرگ آموزش خواندن از طریق نوشتن تصویر شاخص

در پایان می‌توان از کودک خواست:

کلمه‌های یادداشت شده با دستخط خودش را دوباره بخواند.

آن‌ها را در جملاتی به کار ببرد.

زیر نشانه‌ای که قبل از انجام دادن این فعالیت در هر کلمه بلد نبوده است  خط بکشد.

شکل‌های دیگر هر نشانه را بنویسد.

نشانه‌ی مورد نظر را در جدول نشانه‌ها بیابد.

اگر به یادبرگ نشانه‌ها دسترسی دارد آن‌ها را در جدول بیابد و رنگ‌آمیزی نماید.

و…

هم اکنون یادبرگ خواندن از طریق نوشتن را دریافت کنید.

چند نکته‌ی پایانی:

ـ به کارگیری این روش در کلاس‌های انفرادی و گروه‌های کوچک و هم‌چنین در خانه توسط والدین، در بهبود مهارت خواندن تاثیر گذار است.

ـ اجرای آن در پایه‌های اول تا سوم ابتدایی پیشنهاد می‌گردد. در صورت نیاز برای پایه‌های بالاتر هم قابل اجراست.

ـ نوشتن کلمه می‌تواند روی تابلوی کلاسی یا روی یک کاربرگ صورت گیرد.

ـ در انتها کودک با شمردن کلمه‌های نوشته شده؛ می‌توان  به شناختی دقیق از مشکل دست بیابیم. (نوع مشکل و فراوانی)

ـ خوشحال خواهیم شد؛ از تجربیات شما همکاران و اولیای گرامی هنگام اجرای روش‌های نوین و مؤثر در بهبود فرایند مهارت خواندن با خبر شویم.