هفت راهکار سریع برای رفع مشکلات املایی کودکان

فرزندتان مشکل املایی دارد. بچه‌‌های کلاستان کلی اشتباه املایی دارند. واقعاً نمی‌دانید چه کار کنید و از کجا شروع کنید. پس پیشنهاد می‌کنم این هفت راهکار را برای رفع مشکلات املایی بچه‌ها به کار ببرید.

یک: برای برداشت، نخست محصولی بکارید. شاید تعجب کنید اما املا گرفتن بدون آموزش دادن مثل این است هیچ محصولی نکارید و داس به دست، سرِ زمین بخواهید گندم را درو کنید. پس لطف کنید سه جلسه آموزش بدهید بعد از آن جلسه‌ی چهارمی بروید سراغ امتحان و برداشت.

ما در تاریاد خیلی راجع به آموزش املا حرف زدیم کافی است از دسته آموزش املا آنها را مرور کنید.

دو: تجربه‌ی موفقیت را برای کودکان فراهم سازید. مدام املا و دیکته می‌گیرید و مدام کلی اشتباه املایی و غلط نویسی و بازخوردهای منفی و تجربه‌ی شکست کافی است.

یک بار هم که شده متن املایی کوتاهی را انتخاب کنید؛ مثلاً یک پاراگراف. چند بار آن را با هم بخوانید بعد از همان متن املا بگیرید. و حتی یک جاهایی که نیاز بود کمک داشته باشید و اشارات و تاکیدات لازم را داشته باشید؛ تا در پایان یک متن املایی بی اشتباه یا کم اشتباه داشته باشید. اینگونه فرزندتان و دانش‌آموزتان از چرخه‌ی شکست نجات می‌یابد و به مسیر طبیعی یادگیری و رشد برمی‌گردد.

در جنگی که از قبل منتظر شکست خوردن در آن باشیم؛ شکست می‌خوریم.

بچّه‌هایی که مشکلات املایی زیادی دارند؛ به محض اینکه گفتیم؛ املا داریم؛ می‌گویند ای وای باز قرار است شکست بخوریم. خودشان را برای داشتن کلی غلط و اشتباه املایی آماده می‌سازند. پس شما چه کاره هستید؟ غافلگیرشان کنید و دستشان را بگیرید و بالا بکشید؛ تا این بار پیروز میدان باشید.

سه: هر بار ایده‌ی جدیدی را اجرایی کنید. گرفتن یک سبک املا و یک نوع املا گرفتن مثل تماشا کردن چندباره‌ی یک فیلم تکراری است. یک بار کاربرگی رنگی تهیه کنید و بگذارید فرزندتان از دیدن آن به وجد بیاید. یک بار پای تابلو و با صدای بلند املا بگیرید. جلسه‌ی بعد هم اجازه بدهید تا سه اشتباه را پیدا کند و پاک کند و شما چشمانتان را ببنیدید. یک بار هم چند امتیاز بهش قرض بدهید که کلمه‌های اشتباهش را با آن بخرد و آن را از نو درست بنویسد. و حتی می‌شود یک بار کتاب‌باز املا گرفت.

مهم این نیست که دقیقاً چه تکنیکی را استفاده می‌کنید. مهم این است که تکنیکی را اجرایی کنید. از شعف و شوقی که میان شما و املا و فرزندتان ایجاد می‌شود؛ لذت ببرید. لای همین گونه فعالیت‌ها یک کلمه‌ی درست متولد می‌شود مطمئن باشید!

چهار: دنبال بهترین روش رفع اختلال دیکته نباشید. دنبال اثربخش‌ترین، کامل‌ترین، درست‌ترین، عالی‌ترین‌ها نباشید. یا بهتر بگویم دنبال راز رفع اختلال دیکته نباشید.

دنبال یک کد 23 رقمی 21545455847875454546456 نباشید؛ که با یاد گرفتن یا نوشتن آن، فرزندتان کل کتاب درسی را بدون یک اشتباه بنویسد.

(نشمارید همین‌جوری نوشتم ممکن است کمتر یا بیشتر باشد.) دیدید کنجکاو شدید؛ برگشتید و شمردید؟ این یعنی جلب توجه. به همین سادگی! پس شما هم توجّه کودکان را جلب کنید و یادگیری را در آغوش بکشید. به جای راز و رمز دنبال جلب توجه کودکان باشید و به دنبال آن، یک راهکار و تکنیک مفید و اثربخش را اجرایی کنید.

برای یادگیری یک مهارت، اقدام کردن کافی است.

کودکان به مداخلات ما پاسخ می‌دهند ما هر بار از روش و تکنیکی استفاد می‌کنیم؛ بعداً از نتایجی که می‌گیریم می‌فهمیم آیا اثربخش بوده و برای رفع مشکل کنونی ما مفید بوده است یا خیر. در صورت اثربخشی آن را بسط می‌دهیم و در دفعات بیشتری آن را استفاده می‌کنیم. اگر هم بازخورد منفی گرفتیم و اثر لازم را نداشت. از آن دست می‌کشیم و به سراغ اجرایی کردن یک تکنیک دیگر می‌رویم.

پنج: پست قبل به اجرای انواع تکنیک‌ها اشاره داشتیم. ما در تاریاد تاکید داریم که همواه یک جعبه ابزار پر از تکنیک و راهکار داشته باشید.

دیدید شعبده‌بازهایی که ده خرگوش از کلاه می‌گیرند و هنوز احساس می‌کنیم آن تو پر از خرگوش است. هنر معلمی اینجاست که از یک بستر و ابزار، ده نوع استفاده و کاربرد را استخراج کند و هنوز گزینه‌های زیادی روی میز و زیر میز داشته باشد. تا اصلاً به فکر دعوا و فریاد زدن و چرا بلد نیستی و این چه وضعشه نیفتید.

از کشیده خوانی استفاده کنید. هوانویسی کنید. فلش کارت طراحی کنید. فایل صوتی ضبط کنید و این آیتم‌ها را تک تک بچینید و هر بار گلی از این باغ بچینید و به سر فرزندتان و بچه‌های کلاستان بزنید.

شش: دیکته را با همه‌ی دروس و فعالیت‌ها ترکیب و تلفیق کنید؛ دیکته فقط مخصوص زنگ دیکته و ساعت دیکته و مشق شب نیست. دیکته به همه‌ی دروس ربط دارد و همه‌ی مواقع می‌شود دیکته را آموزش داد و یاد گرفت و درست نوشت.

در درس علوم به شیوه‌ی نوشتن کلمه‌ها دقت کنید. در زنگ هنر حروف و کلمه‌ها را توخالی طراحی کنید تا کودکان رنگ بزنند. جمله‌ی ناتمام و داستان نیمه تمام را کامل کنند. در زنگ ریاضی اسم شکل‌ها و تصاویر را یک گوشه از کتاب بنویسید. هنگام خواندن کتاب کلمه‌های مهم املایی را انتخاب کنید و روی کارت بنویسد. کلمه های مهم را پوستر کنید و به در ودیوار بزنید. هنگام گردش و بیرون رفتن و در بازار یکی دو تابلوی فروشگاه و مغازه‌ها را با هم بخوانید. هدف این است دیکته و زندگی و سایر دروس سه بخش مجزا نباشند درس خواندن بخشی از زندگی و دیکته و نوشتن هم بخشی از آن است. آوردن یادگیری به زندگی طبیعی و همراهی آن در فرایند زندگی یک یادگیری طبیعی است که معنادارتر و بادوام‌تر هم خواهد بود.

هفت: تکرار و تمرین کنید یادگیری و املانویسی یک مهارت است و تمام مهارت‌های روی زمین با تکرار و تمرین بهبود می‌یابند.

به جای انتظار اضافی از کودکان، صبر و حوصله‌ی بیشتری داشته باشید، بعضی از مشکلات املایی با گذشت زمان بهبود می‌یابند؛ چگونه؟ بعد از گذشت دو سه ماه با بالا رفتن سن کودکان به ویژه در پایه‌ی اول ابتدایی بعضی از مهارت‌ها و یادگیری‌ها کامل‌تر خواهند شد و به دنبال آن مشکلات یادگیری و املایی کمتر و کمتر خواهند شد. مثلاً بچه‌های اول ابتدایی، اوایل سال ممکن است وارونه نویسی و برعکس‌نویسی داشته باشند. بعد از گذشت چند هفته می‌بینید؛ بهبود می‌یابند. یا برخی از کودکان بعد از آموزش چند حرف سر درگم هستند با تکرار و تمرین بیشتر کم کم به ادارک لازم از یادگیری الفبا می‌رسند و می‌بینید در عرض یک هفته جبران می‌کنند و بسیار رشد می‌کنند.

چون نوشتیم هفت مورد، این مورد را هم در ادامه‌ی بخش هفتم می‌نویسیم. ” تفاوت‌های فردی” را مد نظر داشته باشید. خیلی ساده‌اش این می‌شود؛ هم‌چنان‌که کودکان در ظاهر با هم فرق دارند در باطن و یادگیری‌ها، پردازش اطلاعات در مغز و مهارت‌ها هم متفاوت عمل می‌کنند. کودکی ممکن است در یک یا چند بخش از مهارت‌ها، توانمندی کمتری از خود نشان بدهد. لطفاً به جای انتخاب بی‌تفاوتی این تفاوت‌ها را دریابید. و متناسب با آنها تکلیف و فعالیت طراحی کنید.

همه‌ی بچّه‌های مشکل‌دار را یک گونه تکلیف دادن؛ معادل همه‌ی مریض‌های یک بیمارستان را یک نوع دارو دادن است.

خوشحال خواهم شد نظر شما راجع به اجرایی کردن این تجارب یا موارد مشابه پای این نوشتار درج شود.

اختلال دیکته

قبلاً در چندین پست به مشکلات املایی کودکان و طبقه‌بندی اشتباهات املایی پرداختیم. از بخش آموزش املا می‌توانید به همه‌ی آنها دسترسی داشته باشید. در این پست با یک فایل ویدیویی دیگر در خدمت شما هستیم: آشنایی مقدماتی با اختلال دیکته و مشکلات املایی کودکان.
دقت داشته باشید؛ اشتباهات املایی فقط در اینکه اشتباه هستند و توسط کودکان روی می‌دهند شبیه به هم هستند و گر نه هر اشتباه املایی، به علت خاصی مربوط می‌شود و به خاطر نقص در یک یا چند فرایند و یا مهارت خاصی روی می‌دهند.
داشتن این دیدگاه کمک زیادی به تشخیص نوع مشکل خواهد کرد و همین تشخیص دقیق می‌تواند مقدمه‌ی درمان و بازآموزی اثربخش باشد. خوشحال خواهم شد این فایل ویدیویی بتواند با آشنا سازی شما با اختلال دیکته به تثبیت این نگرش کمک کند.
بدان امید با کسب دانش تخصصی و گام برداشتن در مسیر حرفه‌ای معلمی، بتوانیم بهترین‌ یادگیری‌ها را برای کودکان به ارمغان بیاوریم.

 

لینکی که در فیلم به آن اشاره شده است. لینک زیر است. همین حالا تکنیک املای آموزشی را به صورت رایگان دانلود کنید:

“از روی هر غلط دوبار بنویس.”

به عنوان یک معلم ارزشش را دارد یک ماه کامل وقت بگذاری؛ تا از دست این عبارتِ عادت‌شده‌یِ بی‌تاثیرِ تکراریِ… چی و چی شده برهی.
در این ویدیو 12 راهکار فوق‌العاده و مجموعه تکنیکهای اثربخشی را باهات در میان می‌گذارم که می‌تواند تو را از دست این عادتِ بد یا این عبارت زشت برهاند.
خوب شاید بگویی: “شکر خدا من این عادت را ندارم و از این عبارت‌ها پای دیکته‌ی بچه‌ها نمی‌نویسم.” بسیار عالی بهت تبریک می‌گویم!
اما 12 راهکار اثربخش و متنوعی را در این ویدئو آموزش دادم که مطمئنم دوست داری آن‌ها را ببینی.

خوشحال خواهم شد این زیر نظر تو را هم داشته باشم. شاید ویدیوی بعدی به پرسش یا پیشنهاد تو پرداختم.

 

املای-پای-تابلو

“پسرم تو دفتر خیلی غلط مینویسه.
ولی همون کلمه‌ها رو پای تابلو درست مینویسه.
میشه کمک کنید.
اشکال از کجاست؟”

پاسخ:
تفاوت در خروجی نوشتاری و متغیر بودن تعداد اشتباهات املایی پای تابلو و دفتر املا ممکن است به یکی از موارد زیر مرتبط باشد:

یک: سبک خواندن و سرعت خواندن ما به عنوان املاگیر (گوینده‌ی متن) در این دو روش املاگیری تفاوت دارد. هنگام املای دفتری سرعت خواندن بیشتر و مکث‌های ما کوتاه‌تر از زمانی است که پای تابلو املا می‌گیریم.

دو: میزان نظارت و راهنمایی کردن‌ها، هنگامی که کودک پای تابلو می‌نویسد بیشتر از زمانی است که املای دفتری می گیریم. راهنمایی و نظارت مستقیم در این‌که کودک اشتباه کمتری داشته باشد؛ موثر است.

سه: میزان دقت و تمرکز کودک در پای تابلو بیشتر از زمانی است که در دفتر می‌نویسد. چون املای پای تابلو یک نوع املای انفرادی است و نه تنها تمام تمرکز دو طرف یعنی معلم و کودک؛ بلکه نگاه و نظارت سایر بچه‌ها هم روی املای انفرادی متمرکز است.

چهار: امکان ویرایش فوری کلمه‌ی اشتباه بعد از گرفتن بازخورد معلم (کلامی و غیر کلامی) در املای پای تابلو خیلی بیشتر از املای دفتری است. مثلا کودک کلمه‌ای را اشتباه نوشته است. تغییر تن صدای معلم در بازخوانی آن و تاکید بر حرفی که اشتباه نوشته است. باعث راهنمایی دقیق‌تر و اصلاح اشتباه می‌شود.

[گاهی وقتها دوستان کودک هم زحمت راهنمایی‌های خاصی را می‌کشند که در نهایت کودک مجبور می‌شود به خاطر آنان هم که باشد کلمه را درست بنویسد!]

بعد از ان همه ایما و اشاره، کودک است، می‌فهمد که اشتباه دارد و آن را اصلاح می‌کند.

پنج: البته موارد دیگری هم در این میان مؤثر هستند. مثلاً دسترسی راحت‌تر به جدول الفبا و کلمات مهم املایی که معلم کنار تابلو نصب گرده است.

شش: میزان محتوای املای پای تابلو خیلی کمتر از محتوای املای دفتری است. در املای پای تابلو با دو سه جمله و در نهایت یک پاراگراف روبرو هستیم؛ اما در املای دفتری حداقل با هفت هشت سطر روبرو هستیم.

هفت: با توجه به تفاوت های فردی و سبک‌های یادگیری، می‌توان گفت هر فردی ممکن است، در یک روش ارزیابی و آزمون، نسبت به سایر روشها، عملکرد و پاسخ‌دهی بهتری داشته باشد. (البته بهتر است از همین یافته برای پرورش مهارت‌های کودکان کمک گرفت.)

در نهایت می شود گفت که مهم‌ترین تفاوت در روش املاگیری است. املای پای تابلو یک روش ارزیابی انفرادی است.

تکنیک حرف کلمه جمله

تکنیک حرف، کلمه و جمله یکی از تکنیک‌های اثربخش و تاثیرگذار در یادگیری مفهوم حرف، کلمه و جمله است.
در این تکنیک با طراحی یک کاربرگ سعی می‌کنیم دانش‌آموز را با مفاهیم فوق آشنا کنیم.
همانطور که در کاربرگ دیده می‌شود چند حرف به صورت جدا جدا در کنار هم قرار گرفته‌اند تا دانش‌آموز با چیدن چند حرف در کنار هم بتواند یک واحد معنا دار چند حرفی به نام کلمه بسازد و درک درستی از این فرایند به دست بیاورد.
بعد در گام بعدی کودکان یاد می‌گیرند که با قرار دادن کلمه‌ها در کنار هم، جمله بسازند.
این تکنیک می‌تواند به عنوان پیش‌نیاز جمله‌سازی در اواخر سال تحصیلی اول ابتدایی و آغاز سال تحصیلی دوم ابتدایی مورد استفاده قرار بگیرد.

همواره چیزی که کار بست تکنیک‌های اثربخش را مشکل کرده است عدم دسترسی به ابزارهای مناسب جهت بهره‌گیری از این تکنیک‌ها بوده است؛ که در کاربرگ‌های طراحی شده‌ی تاریاد سعی داریم این خلاء را پر کنیم.
از دانش آموزان بخواهید که چند حرف را در کنار هم قرار بدهند و آنها را بخوانند. هنگامی که حروف را در کنار هم ببینند و بعد با این چند حرف یک کلمه بسازند؛ همزمان می‌توانیم این آموزش را داشته باشیم. که همه‌ی کلمه‌ها از دو یا چند حرف تشکیل شده‌اند.
در مرحله بعدی کلمه‌ها را یکی یکی می‌خوانیم و بعد در ادامه از دانش آموز می‌خواهیم کلمه‌‌های ساخته شده را در کنار هم قرار بدهد تا یک واحد معنادار بزرگتری تحت عنوان جمله ساخته شود.
و اینجاست که دانش آموز از این که توانسته است با قرار دادن اجزاهای ریز در کنار هم، یک واحد بزرگ معنادار بسازد، خوشحال است و از یادگیری خویش لذت می‌برد. در این گونه طراحی‌ها در دیدرس بودن اجزای مفاهیم، به تثبیت و درک مفهوم کمک می‌کند.
در ادامه می‌توانیم با تکرار و تمرین، با بچه‌ها کار کنیم تا یاد بگیرند هم‌چنان که کلمه‌ها از تعدادی حروف درست شده‌اند؛ جمله‌ها نیز از تعدادی کلمه درست شده‌اند. برای تثبیت یادگیری و بسطِ آن هم می‌توانیم از جداول و تمپلت‌های آماده‌ی دیگری استفاده کنیم. تا دانش‌آموز با چند حرف انتخابی، یک کلمه بسازد و بعد با کلمه‌هایی که ساخته است؛ جمله بسازد. این فعالیت، فرایند یادگیری جمله‌سازی را آسان می‌کند.
تکنیک حرف، کلمه و جمله از زمره‌ی تکنیک‌های اثربخش جهت یادگیری این مفاهیم و تثبیت معانی آن‌هاست.

منطقی نیست؛ تکنیک‌های به ظاهر ساده، فقط به خاطر این‌که ساده هستند، نادیده گرفته شوند.

 

روزانه چندین پیام دریافت می‌کنم که مربوط به مشکلات املایی بچّه‌ها و اختلال دیکته است.
اینکه چه کار کنم که دیکته‌ی فرزندم بدون اشتباه باشد؟
و خیلی از پرسش‌های دیگر.
دوست دارم، چند مورد از پیامها را با هم مرور کنیم.

 

 

همانطور که می‌بینید اینجا مشکل اصلی جابه‌جا نویسی حروف هست.

 

و اینجا هم مشکل اصلی اِ ربط و ـه (اِ آخر چسبان) و نوشتن این دو شکل به جای هم است.

 

کم یا زیاد گذاشتن نقطه، فراموش کردن نقطه و کم یا زیاد نوشتن دندانه از مشکلات اصلی این کلاس اولی ماست.

 

بدخطی، به هم چسباندن کلمه‌ها (فشرده نویسی) و عدم رعایت خط زمینه از مشکلات اصلی این دانش‌آموز هست.

 

این پست را می‌نویسم تا به پاسخگویی این سوال بپردازم. اگر تا آخر نوشتار همراهم باشی سعی می‌کنم تصویری شفاف در این‌باره به تو بدهم؛ تا بتوانی نقش موثری را در رفع مشکلات املایی فرزندت یا دانش‌آموزت داشته باشی و اگر به پیشنهادی که برایت دارم، عمل بکنی. حتم دارم وضعیت املای فرزندت آنقدر خوب خواهد شد؛ که بعداً از دیدن آن تعجب خواهی کرد.

ببین قبل از هر چیز بایستی یک موضوع را برایت روشن کنم. آن هم اینکه اشتباهات املایی، فقط در اینکه اشتباه هستند و توسط فرزندتان نوشته شده‌اند با هم شبیه هستند و گرنه هر کلمه‌ی غلط و اشتباهی که نوشته می‌شود، علت مخصوص به خود را دارد.

اینکه همه‌ی اشتباهات املایی و غلط های نوشتاری کودکان را یک گونه تصور کنیم؛ مثل این است که ما علت همه‌ی بیماری‌ها را یک میکروب یا ویروس فرض کنیم.

پس حالا فهمیدیم که خیلی اشتباه است که فقط از یک زاویه و از جهت به مشکلات املایی بچه‌ها بنگریم.

چه‌ کار کنم؟ نگران نباش من در ادامه این موضوع را برایت به خوبی توضیح خواهم داد.

به تصویر زیر نگاه کن:

طبقه بندی اشتباهات املایی

این یک طبقه‌بندی رایج برای اشتباهات املایی و اختلال دیکته هست. یعنی هر اشتباه املایی می‌تواند به خاطر ضعف، نقض یا مشکل در یک یا چند مورد از فرایندهای فوق باشد. البته طبقه‌بندی فوق یک مدل از طبقه‌بندی‌هاست. و ما مدل درست و نادرست نداریم بلکه مدل‌ها را بر اساس مفید بودنشان می‌سنجیم. یعنی انواع مدل خواهیم داشت: مدلی که مفید نیست تا مدلی مفید، مدلی مفیدتر.
پس حالا متوجه شدی که اگر فرزندت یک کلمه‌ی اشتباه را بنویسید؛ ممکن است به یک طبقه یا چند طبقه متعلق داشته باشد و همه‌ی اشتباهات املایی شبیه به هم و یک نوع نیستند.

هر اشتباه املایی ممکن است به خاطر ضعف یا نقص در یک یا چند مهارت و فرایند روی بدهد.

 

خوب همانطور که دیدی اگر ما بلد باشیم علت ایجاد مشکل را بیابیم و در واقع تشخیص دقیقی بدهیم، بسیار عالی می‌شود. چون در آن صورت می‌دانیم کجا ضعف و نقص هست  و به دنبال آن، به فکر درمان خواهیم بود.
پس گام نخست تشخیص دقیق و صحیح است. گامی که اگر اشتباه برداریم به سختی بتوانیم به خانه‌‌ی درمان برسیم و ممکن است هزینه‌ی زیادی بدهیم و بعد برگردیم سر خانه ی اول. (منظورم از هزینه فقط پول نیست. گذاشتن زمان و انرژی زیاد بیشتر از پول می‌ارزد.)

علت بروز اختلال دیکته

پس با دیدن هر اشتباهی بایستی این سوال را از خودمان بپرسیم:

علت تولد ناقص این کلمه، ضعف یا نقص در کدام یک از فرایندها و مهارتهاست؟

آیا به ضعف در حافظه‌ی کودک برمی‌گردد یا نقص در توجه یا اشتباه گرفتن مداد و هر عامل دیگری.

حالا شاید بپرسی چه قدر سخت شد؛ من چگونه بتوانم از روی کلمه‌های اشتباه، به علت ایجادشان پی ببرم؟

چگونه بفهمم کم یا زیاد نوشتن حرف در دیکته علتش چیست؟

نوشتن انواع ز ذ ض ظ به جای هم به چه دلیلی رخ می‌دهد؟
باید بگویم کاملاً سوال درستی پرسیدی. و این مشکلی است که حتی آموزشکاران و کارشناسان اختلال یادگیری نیز با آن روبرو می‌شوند.

اما برای رفع این مشکل هم فکری کرده‌ام که حالا آن را با تو در میان می‌گذارم.
تعداد بسیار زیادی از دیکته‌ها و املاهای بچّه‌ها را طی سالها بررسی کرده‌ام  و انواع اشتباهات املایی بچّه‌‌ها را ثبت کرده‌ام. حتی لیستی داشتم تحت عنوان:

تمام اشتباهات املایی ممکن بر روی زمین

( حالا لابد بعداً بخش فضا و زیر زمین بدان افزوده خواهد شد و جالب اینکه شاید آن وقت نوع اشتباهات و علت‌ها هم فرق کنند.)

سعی کرده‌ام در آن لیست هر اشتباه ممکن را بنویسم. بعد بر اساس آنها بر اساس علتی که باعث اشتباه می‌شود در یک مجموعه‌ جمع‌آوری کرده‌ام. تحت عنوان: ریزفهرست اشتباهات املایی و در فرم تحلیل املای تاریاد قرار داده‌ام. چیزی که کار تحلیل را، برای همه و به ویژه پدران و مادران و تازه‌کاران راحت‌تر خواهد کرد.

 

ریز فهرست اشتباهات املایی

حالا برای اینکه بهتر و بیشتر متوجه بشوی، با هم مشکل‌ اصلی مطرح شده در پیامهای فوق را مرور کنیم و سعی کنیم با توجه به آموخته‌هایمان تاکنون، هر اشتباه را در ریز فهرست‌ پیدا کرده و عامل و سرشاخه‌ی اصلی آن را پیدا کنیم.

بررسی مشکلات املایی که در پیام‌های فوق ارسال شده است:

1. جابه‌جا نویسی حروف: همان‌طور که می‌بینید به طبقه 4 توالی دیداری مربوط می‌شود.
2. اِ ربط و ـه (اِ آخر چسبان) و نوشتن این دو شکل به جای هم: نخستین ریز فهرست از مجموعه‌‌ی مرتبط با مشکلات حوزه‌ی آموزش و یادگیری است.
3. کم یا زیاد گذاشتن نقطه، و کم یا زیاد نوشتن دندانه: به صورت موردی یک یا دوبار در دیکته به حوزه‌ی دقت و توجه مرتبط می‌شود.
4. بدخطی، به هم چسباندن کلمه‌ها و عدم رعایت خط زمینه: به نارسانویسی و تحریر مرتبط می‌شود.

پس می‌بینی از طریق ریزفهرست اشتباهات املایی می‌توان تقریباً هر نوع اشتباه را به علتش ارجاع داد. در واقع مجموعه اشتباهات هم‌نوع زیر چتر علتی که باعث ایجادشان می‌شود؛ جمع شده‌اند.

حالا فرایند تشخیص کمی برایمان راحت‌تر شده است. بعد از اتمام املا و دیکته، شروع به تحلیل می‌کنیم. هر اشتباه را که دیدیم به جدول ریز فهرست مراجعه می‌کنیم تا ببینیم به کدام علت و عامل مربوط می‌شود و این‌گونه می‌توانیم به طبقه‌بندی اشتباهات دست بزنیم. و در نهایت بفهمیم که فرزندمان در کدام یک از حوزه‌ها (فرایندها و مهارت‌ها) بیشتر مشکل دارد.

در ادامه به صورت کامل کاربرگ تحلیل املا را ببینید.

کاربرگ تحلیل دیکت هو طبقه‌بندی اشتباهات املایی

حالا به سوال نخست برمی‌گردیم.

اگر دوست داری دیکته و املای فرزندت بدون اشتباه باشد؛ بایستی قبلش راجع به انواع اشتباهات املایی اطلاعات کسب کنی تا از طریق آن بتوانی املای فرزندت را تحلیل کنی. و بفهمی هر اشتباهی به چه علتی به وجود آمده است. بعد از آن می‌توانی به فکر پرورش و تقویت فرایند مورد نظر باشی و مهارتی که مشکل دارد را تقویت کنی.
باز ممکن است بگویی دوست داری به فرزندت کمک کنی اما این اطلاعات تخصصی است و کاربست آنها مشکل و زمانبر است.
برای این مشکل هم راه حلی هست. من اینجا هستم تا به تو کمک کنم. در تاریاد طرحی داریم تحت عنوان املایار پیشنهاد می‌کنم به صفحه ی املایار سربزنی و بقیه‌ی اطلاعات لازم را آنجا کسب کنی. آنجا هم تو را آموزش می‌دهیم که اطلاعات بیشتری راجع به اشتباهات املایی کسب کنی و هم مجموعه تکنیک‌ها و راهکارهای اثربخشی به شما یاد خواهیم داد که با کاربست آنها بتوانی مشکلات املایی فرزندت را محو کنی.

در املایار منتظر تو هستم.

 

سالهاست با کودکانی که دارای اختلال دیکته و املا هستند سر و کار دارم و انواع راهکارها و تکنیک‌ها را آزموده‌ام و به کار گرفته‌ام. راهکارهایی یافته‌ام که می‌تواند مشکلات املایی کودکان را رفع کند و آنها را به حداقل ممکن برساند و اعتماد از دست رفته را به آنها بازگرداند. شادابی و طراوت یادگیری را به آنها هدیه بدهد و در نهایت آنها را از چرخه ی شکست برهاند و به چرخه‌ی یادگیرندگی برگرداند.
اختلال یادگیری از هر نوع که باشد فقط کودکان را درگیر نمی‌سازد و این مشکل حتی مختص معلمان نیست. پدران و مادران عزیز نیز با آن درگیر هستند. به پیام زیر دقت کنید:


بسیاری از این گونه پیامها دریافت داشته‌ام که والدین را درمانده کرده است. که این نمونه‌ای از آنهاست. و موارد زیادی هست که می‌گویند نمی‌دانیم با این مشکل چه کار کنیم و  داریم عذاب می‌کشیم.
دیروز همین پیام را دریافت کردم:

پدران و مادران حق دارند چون نمی‌دانند در مواجهه با چنین مشکلاتی چه کار کنند و چه راهبردهایی را به کار بگیرند تا بتوانند این مشکل را رفع کنند یا جلو گستردگی اختلال را بگیرند. زیرا آموزشی برای برخورد با این گونه مشکلات ندیده‌اند.

خوب ما در تاریاد می خواهیم به این گونه مشکلات و روشهای آموزشی و درمانی بپردازیم.

به عنوان یک مقدمه‌ی کوتاه اگر بخواهیم اشاره کنیم. می‌توان راهکارها را در دو سته‌ی اصلی قرار داد:

الف: راهکارها و راهبردهای آموزشی
ب: راهکارهای درمانی

الف: راهکارهای آموزشی بیشتر جنبه‌ی پیشگیرانه دارند یعنی اینکه ما بتوانیم آموزشی کامل و با کیفیت ارائه بدهیم و بتوانیم از قبل جلو مشکلات را بگیریم. نقص در آموزش ناکافی بودن آن و یا اشتباه بودن آن می‌تواند عاملی باشد در جهت تشدید یا ظهور زودتر علائم اختلال یادگیری و اختلال دیکته

ب: راهکارهای درمانی همان‌طور که از نامشان پیداست جنبه‌ی درمانی دارند و بعد از ایجاد مشکل وارد می‌شوند تا آن را کنترل و در نهایت از بین ببرند.

در مدرسه و کلاسهای درس بایستی تمرکزمان بر کیفی سازی تدریس‌ها و آموزش‌هایمان باشد تا کودکان بهتر یاد بگیرند و اشتباهات املایی آنها به کمترین سطح ممکن برسد.
در خانه با غنی سازی محیط یادگیری و با نظارت و تسهیلگری بتوانیم در کنار کودکان قرار بگیریم و آنها را کمک کنیم تا با تکرار و تمرین آموخته‌ها، نوشتن صورت صحیح کلمه‌ها را یادبگیرند و به مرور از فراوانی اشتباهاتشان بکاهند. این حد و میزان ایده‌الی است که همه‌ی ما دوست داریم به آن برسیم.
اما چگونه؟

برای رسیدن به چنین سطحی از مهارت در آموزش و درمان اختلال یادگیری و اختلال دیکته نیازمند ابزارها و تکنیکهایی هستیم که اثربخشی آنها ثابت شده باشد و حداقل از نظر تجربی در محیطی دیگر و بر روی افرادی دیگر جواب داده باشد.
خبر خوب اینکه برای هر مشکلی راه حل و درمانی هست و خوشبختانه سالها معلمی کردن و آموزش دادن  و قریب به ده سال درمان و کار با کودکان دارای اختلال یادگیری و اختلال دیکته، توانسته‌ام تعدادی از این تکنیکها را بیابم. برای اطلاعات بیشتر در مورد من بخش مستندات را ببینید.

 

حالا هم مشغول دسته‌بندی و تنظیم محتوای لازم هستم تا در قالب یک مجموعه‌ی عالی تقدیم شما همراهان گرامی گردد.
مجموعه‌ای که با ارائه‌ی انواع تکنیکهای اثر بخش رفع اختلال دیکته بتواند شما را در مقابل مشکلات املایی فرزندتان یا دانش‌آموزتان توانمند سازد. به گونه‌ای که بتوانید در کمترین زمان ممکن، بیشترین نتیجه را بگیرید.

و حالا به یک مشورت نیازمندیم:
برای اینکه محصول جدیدمان که حاوی تکنیک‌های اثربخشی برای رفع مشکلات املایی و رفع اختلال دیکته‌ی فرزندتان باشد و  دقیقاً همان چیزی باشد که شما هم خواستار آن هستید.
به این پرسش‌ها پاسخ بدهید و جواب خود را برای ما بفرستید:

1: اصلی ترین مشکل یا دغدغه‌ی شما چیست؟
2: فرزندتان / دانش‌آموزتان در دیکته چه مشکلی دارد که شدیداً به راه حلی برای آن نیازمند هستید؟

 

مطمئنم دوست دارید پاسخ مشکلتان را در محصول ما بیابید؛ همین حالا پاسخ خود را به لینک تلگرامی من @kamalbehrang ارسال کنید (بر روی آی دی کلیک کنید) و یا در بخش نظرات همین پست آن را بفرستید.

منتظر  نظرات خوبتان هستم.

ـ پیشنهاد تکمیلی:

این دوره‌ی غیرحضوری در سال 1396 برگزار گردید و فعلاً برگزار نمی‌گردد.

خبر خوب اینکه
یک دوره‌ی آنلاین ویژه در راه است.

“دوره‌ی آنلاین رفع مشکلات املایی کودکان”

از ویژگی‌های خاص این دوره

ـ یک: به صورت انفرادی و خصوصی برگزار خواهد شد.

به صورت عملی به مشکلات املایی دانش‌آموز (معلمش هستید) یا فرزندتان (پدر یا مادرش هستید) خواهیم پرداخت. (با روشهای آموزشی و درمانی کاملاً شخصی‌سازی شده برای هر کودک.)

ـ دو: طول دوره ۳۰ روز خواهد بود. یعنی به مدت یک ماه به صورت پیوسته (از تشخیص تا درمان مشکل) در کنارتان خواهیم بود و به صورت مستمر به شما راهکار و بازخورد ارائه خواهیم داد.

این دوره توسط کمال بهرنگ کارشناس یادگیری کودکان (دارای بیش از بیست سال سابقه‌ی فعالیت در زمینه‌ی آموزش و یادگیری کودکان) اجرا خواهد شد.
برای دیدن رزومه‌ی اینجانب‌‌‌ بخش مستندات سایت اینجا را ببینید.

ـ سه: دیگر ویژگی این دوره تضمینی بودن آن است. شما از قبل با خدمات و محصولات تاریاد آشنایی دارید و می‌دانید که همه‌ی آنها گارانتی بازگشت وجه را دارند.

دوره به صورت آنلاین برگزار خواهد شد و مسیر ارتباطی ما تلگرام و یا ایمیل خواهد بود. یعنی محتوای دروه، انواع روشهای آموزشی و درمانی در قالب عکس، فیلم، فایل صوتی، انواع کاربرگ pdf و… به صورت مستمر برایتان ارسال خواهد شد.

ـ چهار: این دوره در واقع یک کلاس آنلاین برای شما خواهد بود و بعد از پایان دوره، در زمینه‌ی اختلال دیکته (شناخت و رفع مشکلات دیکته‌نویسی کودکان) توانمند خواهید بود.

ـ پنج:  در طول دوره به صورت پیوسته و مرتب از ما بازخورد خواهید گرفت‌ و چون آنلاین است؛ برای همیشه به محتوای دوره دسترسی خواهید داشت.

پذیرش کاملاً محدود است.

 

اولویت با کسانی است که پیش ثبت‌نام را زودتر انجام بدهند.

جهت پیش ثبت‌نام، همین حالا نام و پایه‌ی کودکتان را به آی‌دی @kamalbehrang بفرستید.

در طول دوره، طبق برنامه‌‌ در هر جلسه، محتوای مورد نیاز برای شما ارسال خواهد شد.
این محتوا اختصاصی شما خواهد بود و شامل:

فرم‌های تشخیصی و ارزیابی‌های اولیه،

انواع کاربرگ در قالب فایل pdf،

عکس،

فیلم،

فایل صوتی

و سایر محتواهای دیگر خواهد بود.

که دربرگیرنده‌ی روشهای آموزشی، درمانی و تقویتی خواهند بود.

در هر جلسه دستورالعمل اجرایی برای شما ارسال خوهد شد و شما طبق دستورالعمل، فعالیت‌ را همراه با کودک یا دانش‌آموز خویش انجام خواهید داد و نتیجه را برای مجری دوره ارسال خواهید کرد.

محتوای ارسالی شما می‌تواند عکس، فایل صوتی و فیلم باشد. بازخوردهای لازم به شما داده می‌شود و محتوای شخصی سازی شده‌ی آموزشی، درمانی و تقویتی برای رفع مشکلات املایی فرزندتان/ دانش‌آموزتان ارسال خواهد شد. (در یک بازه‌ی زمانی یک ماهه تا چهل روزه).

به صورت مستمر و پیوسته از طریق ارتباط شخصی تلگرام یا ایمیل با شما در ارتباط و تعامل خواهیم بود.

تضمن دوره:
تضمین دوره همین بس که بعد از گذراندن دوره شهریه از شما دریافت می‌شود. رضایت نداشتید؛ پرداختی لازم نیست.
( به آنچه انجام می‌دهیم؛ عمیقاً باور داریم.)

تجارب موفق چند ساله‌ برابر است با اطمینان به اثر بخشی دوره و اعتماد به رضایت شماست.

پرسش‌های شما:

آیا این دوره مختص یک دانش‌آموز است یا می‌توانم چندین نفر را همزمان معرفی نمایم؟

چون روشهای درمانی و آموزشی فردی سازی می‌شوند و متناسب با یک کودک دانش‌آموز طراحی محتوا داریم؛ در نتیجه شرکت در دوره برای یک نفر امکان پذیر است. و فقط شهریه‌ی یک فرد از شما گرفته می‌شود. البته می‌توانید از روش، رسانه‌ها و محتوای دریافتی برای کمک به سایر کودکان و دانش‌آموزان دیگر نیز بهره ببرید.

در واقع یک کارگاه عملی برای معلمان و افرادی است که با تعداد زیادی کودک و دانش‌آموز سر و کار دارند.
در واقع فرصت کم‌نظیری است.

این دوره فعلاً برگزار نمی‌گردد.

 

 

 

در پست قبلی به صورت کامل و تصویری به کاربرگ املا پرداختیم حال به کاربرگ تحلیل اشتباهات املایی می‌پردازیم. برخی از ویژگی‌های این دو مجموعه مشترک است و به همین خاطر در اینجا به ویژگی‌های اختصاصی کاربرگ تحلیل اشتباهات املایی (تحلیل دیکته) می‌پردازم.

معرفی

عنوان: کاربرگ تحلیل اشتباهات املایی
نسخه‌: 95/12
مشخصات ظاهری:
سایز: A4    ابعاد: 21*30

رنگ زمینه: سفید
کیفیت کاغذ: مرغوب 80
بسته‌بندی: در بسته‌های 100 برگی با قابلیت جداسازی آسان  کاربرگها ( مثل سربرگ ادارای یک طرف چسب خورده است)

رنگ متن: مشکی و آبی  دو رنگ

مزیتها:
ـ طراحی کاملاً اختصاصی توسط تاریاد
ـ درج ریز فهرست مصادیق آموزشی مشکلات املایی کودکان برای نخستین بار


ـ جدول ثبت اشتباهات املایی کودک

ـ طبقه‌بندی و کدگذاری انواع اشتباهات املایی

ـ درج فراوانی و اولویت‌بندی انواع مشکلات املایی برای نخستین بار
ـ محل درج تحلیل و توصیف عملکرد کودک
ـ محل درج راهبردهای آموزشی و درمانی
ـ و یک سورپرایز ویژه و آن هم اینکه با ارائه‌ی راهنمای استفاده و اطلاعات تکمیلی در سایت تاریاد به همراه خواهد بود.
در صفحه اختصاصی سایت به نشانی زیر:
www.taryad.com/emlayar

ـ بسته‌بندی اختصاصی
ـ ارائه‌ی این همه محتوا تنها در یک کاربرگ دقت و زمان ویژه‌ای را می‌طلبد.
ـ درج تیک ارزیابی املای کودک

منفعت‌ها:
ـ صرفه‌جویی در زمان، در کمترین زمان می‌توانید اشتباهات را دسته‌بندی و املای کودک را تحلیل نمایید.
ـ بالابردن قدرت تحلیل اشتباهات املایی
ـ آسان سازی تحلیل اشتباهات برای کارشناسان مراکز یادگیری، معلمان و حتی پدران و مادران در خانه
ـ ارائه‌ی کیفیت بالا در چاپ و کیفیت کاغذ
ـ تحویل پستی و ارسال به سراسر مدارس کشور همراه با فاکتور
ـ قابلیت بایگانی آسان در پوشه‌ی کار کودک
ـ گامی است جهت گسترش توانایی شناخت و طبقه‌بندی اشتباهات املایی از مراکز مشکلات یادگیری به میان جامعه‌ی آموزش و پرورش عادی و خانواده‌ها و در نتیجه ارتقای آگاهی‌های عمومی جامعه در این مورد.

 

این هم فرم تحلیل اشتباهات املایی کودکان

کاربرگ تحلیل اشتباهات املاایی

 

 

 

ـ موجودی چاپ نخست این مجموعه کاربرگ به اتمام رسیده است. و فعلاً موجودی نداریم. چاپ دوم با اعمال ویرایش و تغییراتی در بسته‌بندی در راه است. جهت کسب اطلاعات بیشتر به آی‌دی: kamalbehrang@ پیام بدهید.

ادامه مطلب …

یاد کاربرگهای خط کشی‌شده به‌ خیر که یک طرف به‌ آخر برگه رسیده بود و آن طرف دو خط دیگر هم جا داشت، یا کاربرگهای طراحی شده که نقطه‌چینهای درشت می‌گذاشتیم. بعضی از کلمه‌ها در کنار گلوله‌ها گم می‌شدند؛ انگار که دو با مانع شرکت می‌کردند و مجبور بودند از روی نقطه‌چین‌ها بپرند.

به تناسب موضوع قبلاً در چندجا به کاربرگ املا و تحلیل آن پرداخته‌ایم. اما این بار به صورت جامع به آن می‌پردازیم و به‌روزترین نسخه‌ی کاربرگ املا را ارائه خواهیم داد.

پس با ما همراه باشید تا با مشخصات و ویژگی‌های این کاربرگ‌ آشنا شوید و همچنین نسخه‌ی نهایی آن را به صورت pdf دریافت نمایید.
با توجه به نیاز مدارس و مراکز این  کاربرگ در قالب بسته‌های صدبرگی چاپ شده‌ است که از طریق آی دی @KamalBehrang می‌توانید نسبت به خرید آنلاین آنها اقدام نمایید. (حداقل تعداد سفارش 10 بسته می‌باشد.)

همراه ما باشید با معرفی کاربرگ املا در این پست و کاربرگ تحلیل اشتباهات املایی در پست آتی

معرفی

عنوان: کاربرگ املا
نسخه‌: 95/12
مشخصات ظاهری:
سایز: A4    ابعاد: 21*30
رنگ زمینه: سفید
کیفیت کاغذ: مرغوب 80
بسته‌بندی: در بسته‌های 100 برگی با قابلیت آسان جداسازی کاربرگها ( مثل سربرگ ادارای یک طرف چسب خورده است)

رنگ متن: مشکی و آبی دو رنگ

کاربرگ املا چه مزیتهایی دارد و چه تفاوتی با کاربرگهای دیگر دارد؟

به صورت تصویری به مزیت‌های کاربرگ املا خواهیم پرداخت:

1: طراحی کاملاً اختصاصی و استاندارد خطوط، فاصله‌ی بین سطرها و فونتهای انتخابی

 

2: سر برگ اختصاصی و ساده ( عدم نیاز به درج اطلاعات اضافی و زمان‌بر)

 

3: خط کشی استاندارد و پرهیز از شلوغی کاربرگ و عدم نیاز به یک سطر در میان نوشتن

4: ارائه‌ی طبقه‌بندی انواع املا، بازخورد توصیفی

5: درج تیک ارزیابی املای کودک

 

6: بسته‌های صدبرگی با قابلیت جداسازی و توزیع آسان در کلاس

منفعت‌ها:
ـ صرفه‌جویی در زمان جهت چاپ و تکثیر کاربرگ املا
ـ ارائه‌ی کیفیت بالا در چاپ و کیفیت کاغذ
ـ تحویل پستی و ارسال به سراسر مدارس کشور همراه با فاکتور
ـ ارائه‌ی بستری استاندارد و مطلوب برای املانویسی کودکان
ـ قابلیت بایگانی آسان در پوشه‌ی کار کودک

قابل استفاده در مدارس، مراکز مشکلات یادگیری و همچنین در خانه توسط پدران و مادران

این هم کاربرگ املا با مشخصات فوق:

کاربرگ املا

ادامه مطلب …

کاربرگ املا وکاربرگ تحلیل دیکته

تا به حال در تاریاد محتوا و محصولات الکترونیکی داشتیم. که به مرور به تعداد آنها نیز افزوده خواهد شد.
به علت احساس نیاز و عدم وجود کاربرگ‌‌های استاندارد جهت املانویسی و همچنین نواقصی که در کاربرگهای تحلیل اشتباهات املایی فعلی مشاهده می‌گردید. تصمیم به طراحی کاربرگ املا و کاربرگ تحلیل دیکته گرفتیم و در طی فرایندی زمانبر و پس از طراحی و ارائه‌ی چندین ویرایش از فرم تحلیل و نظرخواهی از صاحب‌نظران نسخه‌ی نهایی سال 1395 چاپ گردید.

از قبل هم چند ویرایش از آن به صورت pdf در اینجا و اینجا منتشر گردید.

اینجا هم با مجموعه کاربرگهای املا رکورد را شکستیم. (متنوع‌ترین مجموعه کاربرگ املا با بهترین کیفیت طراحی به صورت کتاب الکترونیکی در 89 صفحه)

فعلاً در مورد کاربرگها همین بس که از نظر طراحی و چاپ و کاغذ مورد تایید است و کیفیت آن از طرف تاریاد تضمین می‌گردد.
حالا خواستم همین خبر را داده باشم.
به زودی در پستی ویژه با مشخصات و ویژگی‌های این کاربرگ‌ها تحت عنوان: “کاربرگ املا و کاربرگ تحلیل اشتباهات املایی” آشنا خواهیم شد.

نمونه کاربر املا و کاربرگ تحلیل اشتباهات املایی کودکان

کاربرگ املا وکاربرگ تحلیل اشتباهات املایی

کاربرگ تحلیل اشتباهات املایی کودکان

کاربرگ تحلیل اشتباهات املایی کودکان

 

بسته‌های صدبرگی با قابلیت جداسازی آسان هر کاربرگ از بسته

کاربرگ املا و کاربرگ تحلیل دیکته در بسته های صدتایی

املای آموزشی

املا و مشکلات املایی کودکان یکی از دغدغه‌های اصلی ما معلمان و پدران و مادران است. البته این دغدغه در طول تمام مسیر تحصیل از ابتدایی تا پایان داشگاه و برای بعضی‌ها تا پایان عمر وجود دارد. چه قدر بد می‌شود و احساس ناخوشایندی به ما دست می‌دهد وقتی که در پیامک‌ها یا مطالب به اشتراگ گذاری شده در شبکه‌های اجتماعی بیا دست نوشته‌‌های کسی، با غلطهای املایی طرف مقابل روبرو می‌شویم. و وی را ناخواسته به بی‌سوادی و کم‌سوادی البته از نوع نوشتاری محکوم می‌کنیم. پس در واقع پرداختن به املا و صحیح نویسی بایستی نه تنها دغدغه‌ی ما معلمان بلکه مسأله‌ی همه‌ی فعالان حوزه‌ی آموزش و یادگیری و همه‌ی پدران و مادران عزیز  باشد.

حالا می‌خواهیم به یکی از روش‌های آموزش املا تحت عنوان : “املای آموزشی” بپردازیم. اجرای این روش آموزشی در مدارس ابتدایی و کلاس‌های انفرادی و آموزش‌های غیر رسمی و خانگی کاربرد دارد. در واقع می‌شود گفت با به کارگیری این روش آموزشی توسط شما معلم گرامی، کارشناس ویژه یادگیری، پدر یا مادر و همه‌ی آموزشکاران، می‌توانیم به بهبود مشکلات املایی و پیشرفت کودکان در درس املاء، کمک شایانی برسانیم.

آموزش املا ، املای آموزشی : فرق بین این دو عبارت؟%d8%a7%d9%85%d9%84%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4%db%8c-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%d8%a7%d9%86

آموزش املا را می‌شود به تمام فعالیت‌ها و روش‌های تدریس و اقداماتی که در حوزه‌ی آموزش و پرورش مهارت صحیح نویسی یک حرف، نشانه، کلمه، جمله و یک متن به کار برده می‌شود را می‌توانیم تعریفی ساده از آموزش املا بدانیم.

اما املای آموزشی که هدف ما در این فایل صوتی است: املایی است که ما با گرفتن آن به صورت هم‌زمان به آموزش موارد املایی و مهارت صحیح نویسی حرف، کلمه و جملات به کودک می‌پردازیم.

گفتیم مهارت: بله؛ نوشتن و املاء هم یک نوع مهارت است و این نکته را یادآوری کنیم: که هر نوع مهارتی را با تکرار و تمرین می‌توان بهبود بخشید. پس ما می ‌توانیم مهارت املا نویسی را با به کارگیری روش‌های خاصی و انجام دادن فعالیت‌های مختلفی (تکرار و تمرین) بهبود ببخشیم. البته نشانه‌های بهبود هم بایستی در رفتار فرد دیده شود. یعنی صرفاً از جنس دانش که بخواهیم با ارائه‌ی اطلاعاتی هر چند جامع املانویسی یک فرد دارای مشکل را به وضعیت خوب و عالی برسانیم.

یعنی با گذشت زمان به مروز بایستی  وضعیت دانش‌آموز در هشتمین املایی که از او گرفته می‌شود بهتر از املای دوم و سومش باشد. و سبک و روش آموزشی ما متضمن این باشد؛ که احساس کنیم وضعیت صحیح نویسی یا املای کودک دارد بهتر و بهتر می‌شود.

به طور مثال شما به عنوان معلّم یا پدر و مادر ممکن است روش‌های گوناگونی را جهت املا به کار ببرید: مثل املای گروهی، املای پای تابلو، املای کلمه‌های مهم و انواع روش‌های دیگر…

اما در املای آموزشی شما با انتخاب یک متن به عنوان متن املایی، به عنوان یک ابزار و روشی در جهت آموزش املا استفاده می‌کنید.

فرق این املا با سایر املاهایی که ما معلمان یا پدر و مادرها در مدرسه یا خانه از کودک خویش می‌گیریم. در طول بحث مشخص خواهد شد؛ امّا دوست دارم به مهمترین تفاوتش که بیشتر به هدف نه روش اجرایی اش برمی گردد اشاره کنم از جمله اینجا برخلاف تمامی املاهایی که هر روز می‌گیریم هدف آموزش است نه ارزشیابی!

در ادامه‌ی بحث با ارائه‌ی یکی از روش‌های گرفتن املای آموزشی به عنوان یک الگو (نه بهترین الگو و نه تنها الگو) آشنا خواهیم شد.

دوست دارم با یک مثال عینی به تشریح یک املای آموزشی بپردازم:

این املای آموزشی در یک کلاس درس با تمامی دانش‌آموزان کلاس، در یک کلاس انفرادی یا گروه‌های کوچک مثل مراکز یادگیری (که فعلاً مراکز مشکلات یادگیری گفته می‌شود ) یا در خانه توسط والدین از کودکان خویش کاربرد دارد.

بی‌شک آن‌چه اینجا گفته می‌شود را شما می‌توانید متناسب با موقعیت و شرایط خویش شخصی سازی نمایید و با ایجاد تغییراتی هر چند جزئی  آن را اجرای بهتر و مؤثرتر آماده سازید.

%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4-%d8%a7%d9%85%d9%84%d8%a7

شروع املای آموزشی:

یک متن املایی، ترجیحاً از کتاب درسی انتخاب نمایید. میزان متن از نظر تعداد کلمه و جمله فعلاً مهم نیست. در جلسات اوّل یک پاراگراف (3 تا 5 سطر ) کافی است.

خطاب به دانش‌آموزان (اگر در کلاس هستید) / دانش‌آموز (اگر در مراکز یادگیری هستید) یا کودک خویش (اگر در خانه هستید): این متن را بخوانید (اینجا هم  معیار ارائه دهید یا زمان یا تعداد مراحل خواندن سه بار این پاراگراف را کامل و با دقت بخوانید من از همین متن از شما املا می‌گیرم. یا 5 دقیقه فرصت دارید این متن را به خوبی بخوانید؛ به صورت نوشتاری کلمات خوب توجه کنید یا اگر زمان کافی در اختیار دارید (مثلاً در خانه) این متن را بخوان هر وقت آماده شدی بگو ازت املا می‌گیرم. بی شک این زمان بیشتر از 10 دقیقه نخواهد بود؛ چون دیگر حوصله‌ای جهت گرفتن املا باقی نمی‌ماند.

گام دوم:

حالا دفتر یا برگه‌ی سفید مخصوص  املا آماده، مداد و پاکن آماده و شروع می‌کنیم. نام و نام خانوادگی و با نام خدا شروع می‌کنیم.

متن را با توجه به شرایط کلاس، گروه کوچک یا انفرادی می‌خوانیم. توصیه‌ی کلی این است جملات را به صورت کامل یک بار آرام و با صدایی طبیعی (طوری که احساس کنیم صدا رسا و کافی است نه بلند و آزار دهنده بخوانیم. کلمه‌ها را  بریده بریده و به عبارتی بخش بخش نخوانیم. ولی دقّت داشته باشید؛ این موارد چیزهایی قطعی نیستند؛ ممکن است کودک شما دارای مشکلات املایی زیادی باشد و شما لازم است که کاملاً شمرده با تانی و تکرار مداوم وی را همراهی نمایید و به عبارتی پا به پای او راه بیایید؛ تا جا نماند.

گام سوم: بعد از نوشتن کلمه‌، عبارت یا جمله شما به متن نوشته شده توسط کودک نگاهی می‌اندازید. (در کلاس‌های مراکز یادگیری و در خانه امکان پذیر است) در مدرسه می‌توانید؛ فقط به املای چند دانش‌آموزی که احساس می‌کنید مشکل دارند توجه بیشتری کنید. املای سایر بچه ها را دیدی کلی بزنید و بیشتر روی نوشته‌های دانش‌آموزن دارای مشکلات املایی وقت بگذارید یا این‌که بعد از نوشتن متن توسط بچه‌ها، خودتان یا یکی از دانش‌آموزان کلاس همان متن را پای تابلو بنویسد یا روش دیگری انتخاب نمایید که احساس می‌کنید؛ تاثیرگذاری بیشتری دارد. البته دوست دارم شما همکاران محترم و اولیای مهربان، در پایان این پست تجربیات خویش آن را با ما به اشتراک بگذارید تا بقیه‌ی مخاطبان تاریاد با آن آشنا شوند و از آن استفاده کنند.

اگر دانش‌آموز یا کودکتان متن را دست نوشته بود همان‌جا به وی بازخورد بدهید: گفتیم بازخورد دهید یعنی به صورت آنی کودک را از نتایج عملکردی که داشته است. با این کار به کودک کمک می‌کنیم اطلاعاتی در مورد املای خویش بدست بیاورد و کنترل بهتری بر وضعیت خویش داشته باشد. مواظب باشید بازخوردی که ارائه دهید (دقیق، اختصاصی و ویژه‌ی هر فرد باشد. البته اینجا بازخوردهای ما بیشتر شفاهی است آفرین عزیزم؛ درست نوشتی، عالی است! اگر هم نادرست نوشته بود و کلمه دارای اشتباه املایی بود باز هم به وی بازخورد بدهید.

نمی‌گوییم تذکر بدهید؟

این بازخورد چگونه باشد؟

نگویید: این چه وضعیه بازم که اشتباه نوشتی! من از دست تو چه کار کنم؟ ای وای! آخه تو کی یاد می‌گیری بچه؟… این یعنی فرستادن فرکانس‌های اخلالگر در یک رابطه‌ی مطلوب و تخریب ارتباط – پارازیت – این کار شما یعنی اعلام جنگی تکراری که بازنده‌ی آن هر دوی شما هستید؛ هم شما به عنوان معلم و آموزشگر و هم دانش‌آموز. شما آخر سر با اعصابی داغون به متنی با بیش از بیست مورد اشتباه املایی می‌نگرید و هم کودک بنا به روال گذشته اشتباهات خویش را چه بسا بیشتر و بهتر تکرار کرده است!

چه بگوییم و چه کار کنیم:

کنار کودک در آرامش بگویید: ( حالا چرا در آرامش؛ مگر امکان دارد؟ با این همه اشتباه که کودک داشته؛ بله؛ اینجا مجبوریم دوباره هدف را یادآوری کنیم امروز شما می‌خواستید یک املای اموزشی بگیرید؛ شما امروز ارزشیابی نمی‌کنید؛ امتحان نمی‌گیرید؛ نمره نمی‌گذارید. لطفا اینها را به خودتان یادآوری کنید و کودک و دانش‌آموز را نمی‌خواهید طبقه‌یندی کنید. شما آموزش می‌دهید پس آرام باشید!

عزیزم گوش کن دوباره متن را می‌خوانم.

به عنوان مثال شما گفته بودید: خرس کوچولو بارها شنیده بود.

ـ داشن‌آموز می‌فهمد و اشتباه خویش را اصلاح می‌کند؛ مثلاً یکی از نقطه‌های عبارت خرس کوچولو را ننوشته بود.

اگر اشتباه خویش را اصلاح نکرد: گوش کن خرس کو..چو…لو (با تأنی) حالا به نوشته‌ی خودت نگاه کن؛ ببین همین رو نوشتی؟

(اینجا نکته‌ی کلیدی این است که می خواهیم کودک بفهمد اشتباه دارد؛ نه اینکه دقیقاً چه اشتباهی دارد.

توجه داشته باشید با توجه به زمانی که در اختیار دارید که بی شک این زمان در کلاس‌های انفرادی یا در خانه بیشتر است. از کمترین میزان راهنمایی شروع کنید؛ تا هر جایی که کودک توانست اشتباه خویش را اصلاح کند. در آخر سر اگر تمام راهنمایی های لازم را انجام دادید و باز کودک نتوانست حرف یا کلمه را بنویسد. باز هم خیلی صریح و رک اشتباه کودک را بهش نگویید. هوا نویسی کنید؛ روی میز یا موکت انگشت خویش را بکشید و حرف یا کلمه‌ی مورد نظر را به صورت صحیح بنویسید. البته رو به کودک؛ یعنی طوری انگشتان خود را مانند ماژیک حرکت دهید و بنویسد و نوشته رو به طرف کودک باشد برای خودتان ننویسید چون خودتان قاعدتاً که بلدید!

ودر نهایت اگر کودک اشتباه خویش را اصلاح نکرد. کتاب را باز نموده و متن را به کودک نشان دهید تا کلمه‌ی نوشته شده‌ی خود را با کتاب مقایسه نماید. یا روی تابلو کلمه را بنویسید تا کودک به مقایسه و اصلاح نوشته‌ی خویش برآید.

در بحث راهنمایی، یک قانون کلی داریم؛ اینکه در نظر داشته باشیم که در یک طیف و پیوستار از کمترین میزان راهنمایی؛ که می‌تواند غیر کلامی و یک اشاره‌ی کوچک و یا تکرار دوباره‌ی حرف یا کلمه باشد، حرکت دست باشد تا بیشترین راهنمایی که می‌تواند نوشتن کلمه روی هوا، تابلو و نشان دادن کلمه در کتاب باشد ادامه دارد و همواره تا می‌توانید فاصله‌ی بین کلمه‌ی اشتباه تا کلمه‌ی صحیح را با قطعات ریزتر و بیشتر راهنمایی پر نمایید.

املا- آموزشی- آموزش - املا

بعد از عبور از این مرحله، گام‌های بعدی، تکراری بهینه شده از این کارهاست و در واقع ما در چرخه‌ای مداوم به آموزش، راهنمایی و تسهیلگری می‌پردازیم و البته در هر مرحله نسبت به مرحله‌ی بعد سعی می‌کنیم با بهبود گفتمان، و با ارتقای سطح و نوع راهنمایی و ترکیب آن‌ها به بهبود صورت نوشتاری کودک، کمک بیشتری برسانیم.

در این موارد تا می‌توانید:

ـ رفرش دهید:

ـ موارد خاص را بازآموزی نمایید: استثنائات را،  چند صدایی‌ها و چند شکلی‌ها، چند شکلی‌ها و یک صدایی‌ها. در پایان املای آموزشی شما دیگر خبری از اشتباه نیست. ما با متنی روبرو هستیم که هیچ اشتباهی در آن نیست. شاید بپرسید چرا؟

چون هر گاه کودک اشتباه نوشته است؛ ما وی را راهنمایی کرده‌ایم؛ آموزش داده‌ایم و در نهایت کودک نوشتن صورت صحیح کلمه‌ را یاد گرفته است.

در قسمت انتهایی این فایل صوتی آملای آموزشی می‌خواهم چند نکته را به عنوان یادآوری خدمتتان عرض نمایم.

جالب است بدانیم ما همواره متذکر می‌شویم و تاکید می‌کنیم که بایستی به میزان تلاش و کوشش کودک به وی نمره بدهیم و وی را مورد ارزیابی قرار دهیم. به میزان تلاش و کوشش امتیاز بدهیم و توصیفش کنیم. اما هنگام املا فقط و فقط برای آنچه که مدنظر ماست ارزش قائل می‌شویم. چه بسا کودک برای نوشتن کلمه‌ی اشتباه بسیار بیشتر از نوشتن یک کلمه‌ی صحیح تلاش کند و فعالیت ذهنی داشته باشد. ولی بعداً تنها چیزی که عایدش می‌شود نمره‌ی منفی و نیاز به تلاش بیشتر است؛ بعد هم سرزنش و بازخوردهای منفی که در نهایت به کمبود اعتماد به نفس، تقویت منفی نگری در کودک و دست کم گرفتن خویش و آخر هم دست شستن از خویش و سرانجام افتادن کودک در چرخه‌ی شکست را باعث می‌شود.

باز هم جالب است بدانیم که ما همواره نهیب می‌زنیم که بگذاریم کودکان تجربه کنند.  کار ناکرده؛ متن نانوشته بدون اشتباه است. فقط کاغذی سفید می‌ماند که چیزی در آن ننوشته‌اند و اشتباه کردن جزئی از ذات آموزش دادن و فرایند یاددهی یادگیری است. اما وقتی به املاء می‌رسیم آموزشی وجود ندارد تا برایش حق تجربه کردن و احتمالاً اشتباه کردن قائل شویم. حتی برای یادگیری دروس دیگر در مدرسه نیز صرف وقت و نشستن در کلاس را ما کاملاً ضروری می‌دانیم. اما برای درس املا به ارزشیابی و امتحان و دیکته کردن  و در نهایت به آنچه که از املا  مد نظر ماست نظر داریم که متاسفانه فعلاً فقط نظر ما روی ارشیابی است نه چیزی بیش و نه چیزی کم. آنچه می‌ماند انتظاری است که به سفید ماندن کودک و کاغذ شبیه است تا تجربه کردن یک انسان که می‌تواند به موفقیتش منجر شود.

حتی برای یادگیری دروس دیگر در مدرسه نیز صرف وقت و کلاس نشستن را نه تنها قبول بلکه کاملاً ضروری می‌دانیم اما برای درس املاء فقط به ارزشیابی و امتحان و دیکته کردن و در نهایت به آنچه که مد نظر ماست نظر داریم نه چیزی بیش نه چیزی کم.

تمام آنچه گفته شد مثالهایی است در جهت فهم این باور که کودکان ما حق دارند اشتباه کنند – کودکان ما حق دارند آموزش ببینند؛ کودکان ما حق دارند در درس املا مهارت پیدا کنند.  یک نکته‌ی تکمیلی هم یادآوری کنیم به قول آقای فردوس حاجیان” بیاییم به کلمه‌های درست نوشته شده نمره بدهیم نه به کلمه‌هایی که کودک نادرست نوشته است.”

از این مواردی که اشاره نمودیم؛ نمی‌خواهیم سندی بسازیم جهت جدی نبودن ما در کار ارزشیابی و ارزشیابی املا. بلکه می‌خواهیم؛ تغییری در نگرش و مدل ذهنی ما در مورد آموزش املاء صورت گرفته باشد. در پایان هم یک نکته‌ی تکمیلی دیگر را دوست دارم بیان کنم آن هم اینکه در نظام نوشتاری و آوایی فعلی زبان فارسی ما تعداد 32 حرف یا نشانه داریم. همین تعداد با احتساب مصوت ها (آ او ای اَ اِ اُ ) و علامت تشدید، به 38 مورد می‌رسد. حال با محاسبه‌ی تعداد شکل حروف ( غیر آخر و آخر – آول و آخسط و آخر چسبان و تنها) به 77 مورد می‌رسد .

در این 77 مورد شکل ظاهری که ما جمعیِ آن را حروف الفبای فارسی یا نشانه‌های فارسی می‌نامیم:

خوب است بدانیم که غالب آنها از نظر شکل ظاهری یک به یک، دو به دو، حالا سه به سه، چهارتایی کاملاً مثل هم هستند و فقط از نظر تعداد نقطه فرق دارند. مثل ب و ت و  پ ث و ج چ ح و خ و اینها

مطمئنم اگر کودکان جایی بود که شکایت برند همین کافی بود جهت اثبات بی‌گناهی آنها در اشتباه نوشتن کلمه‌ها و تبرئه شدن از اتهام تنبلی و نداستن و …

نکته‌ی پایانی این‌که ما هنگام املا محتوایی مورد سنجش و ارزیابی قرار می‌گیرد که به شدت اشتباه پذیر است که می‌تواند با کمترین کم‌توجّهی و کم‌دقتی و بی‌دقتی منجر به خلق یک کلمه‌ی جدید توسط کودک شود که اتفاقاً کلمه‌ی جدید هم از نظر ما کاملاً اشتباه محسوب می‌شود.

بیاییم به خاطر یادگیری کودکان هم که شده است؛ کمی بیشتر صور باشیم و قبول داشته باشیم که آموزش و اشتباه هر دو لازمه‌ی یادگیری کودکان هستند.

 

پیشنهاد ویژه:
ـ دوست داری دیکته‌ی فرزندت بدون اشتباه باشد؟

متن این مقاله از فایل صوتی رادیو یادگیری تحت عنوان: املای آموزشی” پیاده سازی شده است. این فایل به صورت صوتی قبلاً روی سایت قرار گرفته است.