برخی از اختلالات حوزه‌ی یادگیری به اختلال نوشتن یا اگر بخواهیم علمی‌تر بگوییم به اختلال یادگیری خاص با اسپسیفایر نوشتن مربوط می‌شوند. از زیر مجموعه و ریز فهرست این عامل تشخیصی امروز مشکلی را تحت عنوان: فشرده نویسی یا عدم فاصله‌گذاری مناسب بین کلمه‌ها را انتخاب کردیم و می‌خواهیم بدان بپردازیم.

برای همه‌ی ما ممکن است پیش آمده باشد که دانش‌آموزی داشتیم یا حتی فرزند خودمان، که هنگام نوشتن مشق یا املا، بین کلمه‌ها فاصله نمی‌اندازد و اگر به نوشتارش خوب دقّت کنیم احساس می‌کنیم که دو یا سه کلمه با هم، یک کلمه هستند و کلمه‌ها در هم تنیده شده‌اند. حال می‌خواهیم با ارائه‌ی یک روش ابداعی برای رفع این مشکل ارائه دهیم.
در حالت کلی و به صورت عام کودکانی که با این نوع مشکل روبرو هستند را نارسانویس و عمل آنها را هم نارسانویسی می‌نامیم. طبیعتاً هر چه قدر نامگداری‌ها کلی‌تر باشند؛ مبهم‌تر و در نتیجه و با تفاسیر و حواشی زیاد مطرح می‌شوند و در نهایت دست نیافتنی‌تر خواهند شد و ما در مقابل آنها درمانده‌تر خواهیم بود. البته به خاطر همین هر چه قدر بتوانیم ریز فهرستهایی با مشخصات دقیق و توصیفات ریزتر بیابیم؛ در تعریف و تبیین مشکل و معنادهی  آن موفق‌تر خواهیم بود و بهتر خواهیم توانست در جهت رفع مشکل و در مسیر یادگیری بهینه‌تر کودکان گام برداریم.

فشرده نویسی کلمه 011095.

نمونه‌هایی از دستخط کودکانی که بین کلمه‌ها فاصله نمی‌اندازند.

.

فشرده نویسی و نزدیک نویسی حروف
علل و راهکارها:
اینکه چه علتها و عواملی باعث بروز چنین مشکلی می شوند حرف بسیار است و در مورد راهکارها هم همین امر صدق می‌کند. که ما هم به فراخور موضوع بدان خواهیم پرداخت. امّا بنا بر اصلی که از اول هم درباره اش حرف زدیم می خواهیم به یکی راهکارهای رفع این مشکل بپردازیم. برای این کار چند نمونه کاربرگ  لازم داریم که قبلاً توسط تاریاد طراحی شده است، از بخش یادبرگها” کاربرگ بیابین نویسی” را دانلود کنید. البته با به کارگیری دستورالعمل هم می توانید این روش را اجرا نمایید و حتی موارد خاصی که هست که می توانید راهکار را شخصی سازی نمایید و تغییراتی در آن اعمال نمایید.
پس هدف ما شد: رفع مشکل فشرده نویسی و عدم فاصله گذاری بین کلمه ها

نارسانویسی کودکان

فاصله‌گذاری یک نواخت بین حروف و کلمه‌ها، باعث اختلال در خواندن و در متون طولانی باعث خستگی چشم می‌گردد.

دستورالعمل:
اجرای این روش ۳ مرحله دارد.
پیش از مرحله اول: اینکه لازم نیست به کودک بگویید من با این روش می خواهم مشکل نارسانویسی تو را حل کنم. چون اگر با گفتن حل می‌شد تا به حال شده بود و دیگر نیازی به کاربست روش دیگری نداشتید! جدا از شوخی اینکه نگرش و مدل ذهنی و نگاه ما به مشکل و مساله می تواند به مشکل بیفزاید یا از آن بکاهد؛ چیزی است که امروز پذیرفته شده است.
مرحله اوّل:

کاربرگ شماره یک”بینِ سیب نویسی /بین ستاره نویسی/ بین گل نویسی” را در اختیار کودک قرار دهید تا هنگام نوشتن؛ ( که می‌تواند رونویسی یا دیکته باشد) از آن استفاده نماید. که البته پیشنهاد می‌شود برای کودکان اوّل ابتدایی یا کسانی که در املا و دیکته دارای مشکل حادی هستند؛ مرحله‌ی اول را با رونویسی شروع نمایید. به کودک بگویید کلمه‌ها را همانطور که من می‌بینی یا می‌شنوی، به ترتیب بین سیبها بنویس. یعنی اول یک کلمه بنویس بعد یک سیب را رد کن و کلمه دیگری بنویس و این کار ار تا پایان فعالیت ادامه بده. یا خلاصه اش اینکه کلمه ها را بین سیب ها بنویس و به گونه‌ای که بین هر دو سیب فقط یک کلمه قرار بگیرد.

کاربرگ شماره یک:


مرحله ی دوّم:
کاربرگ شماره ۲  “بنویس و سیب بکش” را در اختیار کودک بگذارید و بگویید بعد از نوشتن هر کلمه یک سیب بکش و آنها را هم دوست داشتی رنگ بزن. این فعالیت را هم ۲ تا ۵ مرحله با تکرار می‌کنیم.

کاربرگ شماره دو:

مرحله ی سوم:

و در مرحله‌ی پایانی کاربرگ شماره ۳ “با رعایت فاصله بنویس” را در اختیار کودک بگذارید و بگویید بعد از اینکه یک کلمه را نوشتی به  اندازه‌ی همان سیب‌هایی که قبلا می‌گذاشتی فاصله بگذار بعد کلمه‌ی دیگری بنویس. یا حتی اگر خیلی تخیلی خواستید بگویید سیب نامرئی بکش، به گونه‌ای که هیچ کس آن را نبیند. و این فعالیت هم ۲ تا ۵ مرحله تکرار داشته باشد.

کاربرگ شماره سه:

نمونه‌ای دیگر از کاربرگ‌ها با طرح گل:

 

تعداد تکرار بستگی به وضعیت پیشرفت کودک و میزان رفع مشکل دارد.
همراه این روش درمانی می‌توانید از سایر روشهای درمانی و آموزشی دیگر به موازات هم بهره ببرید. چنانچه اگر باز هم مشکل ادامه داشت از سایر کاربرگ ها و در خانه هم این فعالیت را تکرار کنید.

در هنگام انجام این فعالیت تأکید اصلی بر رفع مشکل عدم رعایت فاصله مناسب هنگام نوشتن است؛ نه صحیح نویسی  کلمه‌ها. پس بر روی دیگر مشکلات املایی کودکان آنقدر حساسیت به خرج ندهید و بر روی آن متمرکز نشوید که روش مذکور تحت شعاع آن قرار گیرد.
به جای تصاویر درخواست شده می‌توانید از شکل‌های دیگری که کودکان دوست دارند و می‌توانند آن را رسم نمایند؛ استفاده نمایید. البته سادگی،جذابیت و توانایی کشیدن شکل توسط کودکان در اولویت می‌باشد. مثلاً در مرحله‌ی طراحی شکل توسط کودکان اوّل ابتدایی که از سایر مشکلات یادگیری خاص رنج می‌برند؛ کشیدن یک گردی کافی است.

کابرگهای این روش ابداعی را می‌توانید از بخش یادبرگها اینجا دانلود کنید.

 

3 پاسخ
  1. خاله مهربون
    خاله مهربون گفته:

    سلام جناب بهرنگ
    خواهش می کنم. خوشحالم مفید بود. چشم تا جایی که در توانم باشد، در خدمت تان خواهم بود. من مطالب سایت شما را پیگیری می کنم و گاهی نظر می دهم. اما اکثر مطالب را خواندم. ممنونم از تاریاد^_^

    پاسخ دادن
  2. خاله مهربون
    خاله مهربون گفته:

    با سلام و عرض ادب
    باعث خوشحالی هست، که برای مخاطبان و نظرات آن ها ارزش قایل بوده و موشکافانه، تحلیل و بررسی کرده و پاسخ گو هستید.
    مدت زمان اندکی است با “تاریاد” آشنا شدم. اما تا امروز سایت جامعی چون “تاریاد” که بصورت علمی و عملی -با تاکید بر روش عملی- با محوریت رفع اختلالات نوشتاری یا خوانداری دانش آموزان کار جدی کرده باشند، ندیده ام!

    برای تمجید از شما و تیم شما، سخن بسیار است…^_^ من به همان اندک بسنده کردم.

    یک پیشنهاد عملی که خودم برای چند نفر اجرا کردم که مشکل مشابه داشتند و خیلی زود حل شد، این بود:
    در ماشین یا پارک یا … به بچه ها و خانواده های آن ها می گفتم یک بازی می خواهیم کنیم. همه با هم… پایه هستین؟
    -بله:)
    -قوانین بازی
    هر کس کلمه ای می گوید و نفری که نوبت او هست، با آن کلمه، جمله می سازد.
    جملات باید از نشانه هایی باشند، که دانش آموز پایه ی اول ابتدایی تا آن روز بازی با آن آشنا باشد.
    بین هر کلمه باید هر فرد کلمه ی فاصله بگوید و در پایان جمله، نقطه.
    اگر جمله سوالی یا تعجبی بود، علامت های مناسب آن نیز بگوید.

    خوب شماره گذاری می کنیم و به هر نفر یک شماره می دهیم. اولین شخص باید یک کلمه بگوید، نفر بعد جمله می سازد و برای نفر بعدی کلمه مشخص می کند. بازی به همین صورت پیش می رود.

    مثلا:
    نفر اول می گوید: “ایران”

    نفر دوم: “ایران فاصله آباد فاصله است نقطه”

    “بابا”

    نفر سوم: “بابا فاصله با فاصله اسب فاصله آمد نقطه”
    “باران”

    و به همین صورت ادامه پیدا می کند.

    مخصوصا داخل ماشین با خانواده وقتی برای گردش داخل خیابان می روند، حتما انجام دهند. بصورت مستمر حتما جواب می دهد.

    وقتی دانش آموز داخل دفتر مشق هم می خواهد بنویسد، خود بخود یاد بازی “فاصله-نقطه” می افتد.

    امیدوارم برای دیگران هم مفید واقع شود.

    با آرزوی ایرانی شاااااد

    پاسخ دادن
    • کمال بهرنگ
      کمال بهرنگ گفته:

      سلام خاله مهربون
      ممنونم که به تاریاد لطف دارید.
      راهکار و تکنیک مورد استفاده‌ی شما را خواندم. بسیار روش خلاقانه و خوش دستی است. به ویژه که از ترکیب آن با تکنیک‌های دیگر مثل بردن آموزش به داخل خانواده بهره برده‌اید.
      خوشحالم که چنین مخاطبان خلاقی تاریاد را انتخاب کرده‌اند.
      هم‌چنان منتظر نظرات خوبتان هستیم.
      آنها را با ما به اشتراک بگذارید.
      باز هم ممنونم

      پاسخ دادن

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *