قبلاً ” اینفوگرافی: اُفت و از دست دادن یادگیری در تابستان ” را در تاریاد منتشر کردیم. با سررسیدن دوباره‌ی تابستان امسال (1396) آن را در کانال تلگرامی تاریاد بازنشر کردیم. یکی از همکاران پیام داده بودند که:
“با توجه به اینفوگرافی ک گذاشتین ب نظرتون چ طرحی انجام بدیم ک بچه ها تشویق بشن بیان مرور کنن دروسو
نظری دارین تو این زمینه ؟”

که برداشت بنده و با بازگرداندن آن به زبان رسمی نوشتاری این بود: ” پیشنهادات شما برای مرور و یادآوری مطالب توسط کودکان در ایام تعطیلات چیست؟ چه فعالیتهایی را طراحی و اجرایی کنیم تا در طول تابستان، کودکان با انگیزه به یادآوری آموخته‌هایشان بپردازند؟

که حالا دوست دارم عنوانش این مطلب را بگذارم:
حـفاظت از یـادگیـری در گـرمای تـابستـان

جالب است بدانیم که یادگیری کودکان به آبی می‌ماند که در مقابل گرمای تابستان، خیلی بیشتر از برآورد و انتظار ما، اُفت پیدا می‌کند؛ بخار می‌شود و به هوا خواهد رفت.
برای یادآوری کافی است بدانیم:

 

و:

 

و در نهایت:

 

حال چه خوب می‌شود که ما در طول تابستان می‌توانیم بر انجام دادن فعالیتهایی تمرکز کنیم که میزان افت و از دست دادن یادگیری را به حداقل برسانیم. چتری باز کنیم تا زیر سایه‌ی آن، خُنکای برکه‌ی یادگیری حفظ شود و از سرعت بخار شدنش بکاهیم. (قابل توجه کشورهایی که تابستان ندارند.)

 

من هم در جواب مواردی را که آن موقع به ذهنم رسید؛ نوشتم. با توجه به اینکه بنده هنوز تلگرام را درک نکرده‌ام و در مورد آینده‌ی آن ابهام دارم. (حداقل در کشور خودمان)؛ ترجیحم این است مطالب اولویت‌دار را به سایت منتقل کنم.

حداقل فایده‌اش این است که بهتر بایگانی و یازیابی می‌شود و چون فضا تعاملی‌تر است می‌توان به نظرات سایر همکاران و همراهان دست یافت و به بحث را ادامه داد و کاملتر کرد.
این هم جواب من:

چیزهایی که حالا به ذهنم می‌رسد که می نویسم.
از طرف مدرسه، اولیا و مراکز یادگیری هر کدام می‌شود؛ فعالیتهایی انجام داد. اما فکر کنم تاثیرگذارترین آنها تمرکز بر اولیا است چون هنگام تعطیلات، این پدران و مادران هستند که می‌توانند به صورت مستمر با بچه‌ها در ارتباط باشند. پس می‌توانیم:
1) قبل از تعطیلی مدارس و مراکز؛ پدران و مادران را آموزش دهیم که با کودکان خویش در طول تعطیلات و تابستان فعالیت‌های آموزشی انجام دهند. یعنی آموزش اولیا و دادن نقش دستیاران آموزشی به آنان.
بیشترین این فعالیت‌ها بر زمینه‌ی درسی که کودک مشکل دارد؛ متمرکز باشد و بعد از آن بر روی مرور و یادآوری کل دروس.
بازآموزی و انجام تمرینات مکمل و در صورت توان و تمایل اولیا آموزش‌های مکمل عالی است.

2) من خودم پایان سال یا جلسات آموزشی؛ یک یا چند نوع فعالیت پیشنهادی برای اولیا تعریف و طراحی می‌کنم و از قبل آنها را آموزش می‌دهم که با کودکان کار کنند:
یکی از انها املای آموزشی است. که هر دو روز یک بار و هفته‌ای سه بار از کودک خویش املای آموزشی بگیرند و بعد از دو هفته یک املای ارزشیابی به عمل بیاورند.

3) خرید کتابهای کار و تابستانه و یادآوری و … با قید یک بند و در نظر گرفتن یک نکته‌ی ظریف مناسب است. آن هم  اینکه به اولیا می‌گویم بروید و کتابی را که گرفته‌اید بدهید صحافان تا آنها را برش دهند؛ بعد منگنه کنید یا در کاور بگذارید و به مرور و یکی یکی صفحات را در اختیار کودک قرار دهید تا انجام دهد. در این حالت بار روانی منفی روبرو شدن با یک کتاب بزرگ را ندارند و حمل و جابه‌جایی هم راحت‌تر است. (‌به صورت کاربرگ) یک برگ در مهمانی، در مسافرت و در خانه و بعد از اتمام آن هم می‌توانید؛ باهاش موشک کاغذی و قایق و … بسازید!

4) خرید کتاب غیر درسی . ترجیحاً داستان؛ دارای خطوط درشت (سایز فونت بالای 18 باشد.) و خوانا و با متن کم ( بخصوص برای کودکانی که مشکل خواندن دارند.)

5) فیلم های آموزشی زیادی و نرم افزارهای آموزشی زیادی هست که می‌توانید در طول تابستان از آنها استفاده نمایید. ( نرم افزارهای ریاضی، بیشتر و بهترند؛ چون تکرار و تمرین زیادی دارند و همچنین بازهای زیادی در این زمینه به صورت نرم افزاری تولید شده‌اند.)

6) در صورت توان معلم خصوصی یا نیمه خصوصی برای بچّه‌ها بگیریم. گروه های کوچک چهار نفره از بچه های محل، اقوام یا مدرسه.

7) آگاهی بخشی اولیا در مورد فراموشی کودکان در تابستان توسط مراکز و مدارس از طریق نصب بنر، پخش بروشور و فایل صوتی و غیره در اواخر سال تحصیلی می‌تواند به اجرای بهتر ایده‌ها کمک کند. (همین اینفوگرافی را بنر کنید یا به صورت پوستر پخش کنید.)

8) بعضی از مدارس خاص با گرفتن شهریه‌ای کم در طول تابستان هفته‌ای 2 تا 4 جلسه کودکان را به مدرسه فرا می‌خوانند و باهاشون یادآوری و بازآموزی و بازی و… کار می‌کنند.

9) شرکت در کلاسهای تقویتی و یا سایر کلاسهای آموزشی مثل کلاس زبان و… هم تاثیرگذار است که بچّه‌ها از محیط یادگیری دور نشوند.

10) فعالیت های تشویقی مثل برگزاری مسابقات در طول ایام تابستان توسط مدارس و مراکز هم مفید است. مثل مسابقه کتابخوانی، حفظ و قرائت قرآن و…

11) برای بعضی از بچّه‌ها که خیلی مشکل دارند؛ حتی می‌شود که کتاب همان پایه مثلاً کتاب بنویسیم را تهیه نمایند و به مانند کتاب کار برش داده و برگ برگ در اختیار کودک بگذارند.

14) کلاسهای ورزشی مثل شنا، ژیمناستیک، فوتبال یا کلاسهای هنری مثل سفالگری و…یا حتی تقویت ذهن مثل چرتکه، رباط سازی و…را فراموش نکنید. (علاوه بر پر کردن اوقات فراغت؛ به پرورش و تقویت ذهن و استعداد کودکان؛ تقویت و پرورش مهارتها و هماهنگی‌های حرکتی و روحیه اجتماعی در آنان خواهد شد. ( فهرست شماره 14 با مشارکت خانم مژگان اعتمادزاده تنظیم گردیده است.)

در کل اگر  بشود فعالیت‌هایی طراحی و اجرا کرد که  در طول ایام تعطیلات و تابستان ( که تقریباً فصلی چهار ماهه است.)  کودکان ارتباط خویش را با یادگیری حفظ نمایند و به صورت طبیعی درگیر باشند و بیاموزند عالی می‌شود.
اما یکی از موانع این است؛ مدارس ما به دانش اندوزی نه یادگیری نظر دارند و برای این دانش‌اندوزی به آب و آتش می زنند و با انواع تهدید و تطمیع و رقابت ها راه را بر خلاقیت و یادگیری اکثر کودکان می‌بندند و کودکان هم در عوض آنقدر هم که فکر می‌کنیم خِنگ نیستند بعد پایان آخرین زنگ کلاس اگر جلو چشمان معلم کتابشان را تیکه پاره نکنند خیلی صبوری کرده‌اند  و بعد از آخرین زنگ کلاس، از هر چه اسمش درس و مدرسه است؛ گریزانند.

خوب فعلا اینها به نظرم رسید که البته بدون اولویت و همین‌طور که به نظرم رسیدند نوشتم.

پس نوشت: دوست دارم با مشارکت شما، این فهرست ادامه یابد. راه‌کارها و تجارب زیسته‌ی خویش را با ما به اشتراک بگذارید. بی‌شک تجارب زیسته؛ هر چند ساده و جزئی باشند به احترام داشتن پشتوانه ی تجربی، ارزش ثبت شدن دارند و می‌توانند اثربخشی خویش را در زمان و مکانی دیگر ثابت کنند.
همه‌ی ما می توانیم سهمی در برافراشتن چتری برای یادگیری داشته باشیم و از آن در مقابل گرمای فراموشی تابستان محافظت کنیم.
منتظر نظرات شما هستیم.

2 پاسخ
  1. مژگان اعتمادزاده
    مژگان اعتمادزاده گفته:

    مطالب خوب و ارزشمندی را ذکر کردید،اما کلاسهای ورزشی مثل شنا، ژیمناستیک،فوتبال یا کلاسهای هنری مثل نقاشی، سفالگری،و…یا حتی تقویت ذهن مثل چرتکه، رباط سازی و… را فراموش نکنید.ضمن تقویت پر کردن اوقات فراغت و پرورش ذهن و استعداد کودکان به پرورش و تقویت هماهنگی های حرکتی و روحیه اجتماعی در آنان خواهد شد.

    پاسخ
    • کمال برنگ
      کمال برنگ گفته:

      خانم اعتمادزاده
      پیشنهادات خوبی را مطرح نموده‌اید. با اجازه‌ی شما به ادامه‌ی فهرست اضافه می‌گردد.
      متشکرم

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *